ايثار اجتماعي و حفاظت از محيط‌زيست ايران

پژوهش‌هاي بسياري دربارۀ ايثار در كشور انجام شده است اما تاكنون دربارۀ موضوع ايثار اجتماعي – محيط‌زيستي تحقيقي صورت نگرفته است. امروزه محيط‌زيست ايران نيازمند گسترش فرهنگ ايثار و ديگرخواهي است. ايثارگري محيط‌زيستي يعني دغدغه‌مندي دربارۀ همۀ زيستمندان زمين! ازاين‌رو فرهنگ ايثار در حفاظت از محيط‌زيست بايد به يك گفتمان اجتماعي در جامعۀ ايران تبديل گردد. بر همين اساس هدف اين مقاله پاسخ به دو پرسش است: 1) ايثار اجتماعي در حفاظت از محيط‌زيست به چه معناست؟ 2) وضعيت ايثار اجتماعي در حفاظت از محيط‌زيست ايران چگونه است؟ روش پژوهشِ مقالۀ حاضر، توصيفي است كه شامل تحليل اسنادي و تحليل محتواي متون مرتبط با فرهنگ ايثار و متون حفاظت از محيط‌زيست بوده است. بر اساس يافته‌ها، نگاه جامعه‌شناختي و رويكرد اجتماع خواهانه، بهترين و جامع‌ترين نگرش به مفهوم ايثار و ديگرخواهي است كه آن را شيوه‌اي از انديشه مي‌داند. دنياي اجتماعي كه افراد در آن زندگي مي‌كنند، نوع ارزش‌ها و روابط غالب در آن و تأثيرات فرهنگي بر رفتارهاي اجتماع خواهانه، مي‌توانند احتمال ارتكاب كنش‌هاي حقيقي ديگرخواهانه را بيشتر يا كمتر كنند. مفهوم ايثار و ديگرخواهي در گفتمان محيط‌زيستي به ما اجازه مي‌دهد كه به اميد آينده‌اي بهتر و ارزشمند، چالش‌هاي محيط‌زيستي را در قالب نقد اجتماعي بيان نماييم؛ اين اميد در دنيايي كه هيچ تضميني ندارد، شايد انگيزه‌اي براي تغيير ايجاد كند.