آسيب‌شناسي حكمراني قضايي و حقوق شهروندي در صدور حكم ورشكستگي

Pathology of Judicial Governance and Citizenship Rights in Bankruptcy

حكمراني قضايي امري پيچيده و داراي ابعاد مختلف سياسي، اقتصادي و حقوقي است. ورشكستگي تاجر و يا شركت بحران‌زده، زندگي بستانكاران و حتي كل نظام اقتصادي و اجتماعي و حكمراني را در معرض خطر قرار مي‌دهد. به‌همين جهت بايستي در تمامي مراحل صدور و اعتراض به حكم ورشكستگي حقوق شهروندي به‌دقت رعايت گردد. صرفنظر از واقعيت وضع مالي تاجر كه كمتر جنبه حقوقي دارد، بررسي مقررات شكلي در رسيدگي قضايي كه از قواعد آمره است و آسيب‌شناسي آراي صادره، حائز اهميت فراوان است. نارسايي‌هاي نظام دادرسي سبب صدور احكام قضايي متفاوت و نامتناسب مي‌شود. رأي وحدت رويه شماره 789 هيأت عمومي ديوان عالي كشور در مقام حل بخشي از اين اختلاف‌ها صادر گرديد. اما مشكلات زيادي همچنان باقي است. حوزه مطالعاتي پژوهش حاضر، شامل قوانين و آراء مراجع قضايي، كتاب‌ها، مقالات و پژوهش‌هاي مرتبط است. هدف تحقيق حاضر، ارائه پاسخ به اين پرسش اصلي است كه آيا رأي مزبور حقوق شهروندي همه بستانكاران را مراعات نموده است؟ براساس فرضيه اين پژوهش، اشخاص ذي‌نفعي كه از دادنامه صادره متضرر شده‌اند ولي به‌عنوان اصحاب دعوا در جريان دادرسي دخالت نداشته‌اند، در اغلب موارد به هيچ ترتيبي امكان اطلاع از دعوي مطروحه را ندارند و زماني از رسيدگي قضائي مطلع مي‌گردند كه رأي صادره قطعي گرديده است و مهلت اعتراض منقضي شده است. نويسنده با استفاده از روش توصيفي، چالش‌هاي شكلي رسيدگي‌هاي قضايي مربوط به صدورحكم ورشكستگي به‌ويژه رأي ديوان عالي را تشريح نموده است و با بهره‌گيري از روش تحليلي، راهكارهاي برون‌رفت از آن را تبيين نموده است.

Judicial governance is complex and has various political, economic, and legal dimensions. The bankruptcy of a businessman or a crisis-ridden company endangers the lives of creditors and even the entire economic, social and governance system. For this reason, citizenship rights must be carefully observed in all stages of issuance and objection to the bankruptcy order. Regardless of the fact that the financial situation of the trader is less legal, it is very important to examine the formal rules in the judicial process, which is one of the rules of jurisprudence and the pathology of the issued verdicts. The shortcomings of the judicial system led to different and disproportionate judicial rulings. Unanimous decision No. 789 of the General Assembly of the Supreme Court was issued to resolve some of these disputes. But many problems remain. The field of study of the present study includes laws and opinions of judicial authorities, books, articles and related researches. The purpose of the present study is to provide an answer to the main question whether this vote has respected the citizenship rights of all creditors? According to the hypothesis of this study, the interested parties who have been harmed by the lawsuit but have not intervened in the proceedings as litigants, in most cases are not able to know about the lawsuit and will be informed of the court hearing when the verdict is final. The protest deadline has expired. Using the descriptive method, the author describes the formal challenges of judicial proceedings related to the issuance of bankruptcy verdicts, especially the verdict of the Supreme Court, and using the analytical method, explains the solutions to get out of it.