حكمراني قضايي الكترونيكي؛ تعامل حق و شفافيت

Electronic Judicial Governance Interaction of Right and Transparency

حكمراني قضايي الكترونيكي به معناي اعمال قدرت قضايي از طريق بستر الكترونيكي است. اين مفهوم در ذات خود با دو چالش همراه است؛ نخست درباره سهم قوه قضائيه در حكمراني و دوم جايگاه الكترونيكي ‏سازي حكمراني قضايي. قوه قضائيه به عنوان پاسبان حقوق و آزادي‌ها و نگهبان عدالت و نظم عمومي، در نقش كنترل كننده نهادهايي به شمار مي‌رود كه متصديان حكمراني‌اند. از اين منظر، حكمراني قضايي جنسي متمايز از حكمراني نهادهاي سياسي و دولتي دارد. از سوي ديگر الكترونيكي سازي حكمراني قضايي برنامه‌اي روبنايي، اجرايي و تشريفاتي است و هسته اصلي اختيارات قضايي كه شامل صدور حكم و تعيين حدود حقوق و مسئوليتها است را دربرنمي‌گيرد. در ارزيابي اين چالش‏ ها، در اين نوشتار افزون بر پرداختن به نسبت ميان حكمراني قضايي و حكمراني سياسي به نقش بستر رايانه‌اي و تجهيزات الكترونيكي در تبلور آن اشاره مي‌شود. نوشته حاضر با روش توصيف و تحليل در پي آن است كه نشان دهد الكترونيكي سازي در دستگاه قضا دو دسته از اهداف را پيگيري مي‌كند كه سازه هاي حكمراني قضايي مطلوب را شكل مي‌دهند؛ نخست مديريت بهينه قضايي با تمركز بر روي برنامه‌هايي مانند ايجاد نظم در امور، تهيه آمار قضايي، كمّي كردن رويه قضايي براي پشتيباني در صدور راي، دقت در رسيدگي با ارايه سوابق و مستندات دسته‏ بندي شده، بيطرفي در ارجاع پرونده ها، يكپارچه سازي پرونده ها، اطلاع يابي سريع از فرايند رسيدگي و اعمال مناسب تر ضمانت اجراها. دوم نيل به آرمان‌هاي قضايي در جلوه‌هايي مانند تضمين بهتر حقوق متهم، بزه ديده و جامعه و تسهيل اقدام از سوي اشخاص درگير در پرونده، شفاف سازي در پرونده ها، مبارزه با فساد و نهايتاً اجراي بهتر عدالت.

Electronic Judicial Governance means the exercise of judicial power through the electronic platform. This concept is inherently associated with two challenges; the first is about the role of the judiciary in governance and the second is the position of computerization of judicial governance. The judiciary, as the guardian of rights and freedoms and the guardian of justice and public order, has a controlling role over the institutions that govern. From this perspective, the judiciary has a different role from the rule of political and governmental institutions. Electronic governance, on the other hand, is a superstructure, executive, and procedural program that encompasses the core of judicial authority, which includes sentencing and determination of rights and responsibilities. In assessing these challenges, in addition to addressing the relationship between judicial and political governance, this paper addresses the role of the computer platform and electronic equipment in its crystallization. The present paper seeks to show by the method of description and analysis that computerization of the judiciary pursues two sets of goals that form the structures of optimal judicial governance; First, optimal judicial management by focusing on programs such as ordering affairs, preparing judicial statistics, minimizing judicial procedure to support voting, careful handling of classified records, and impartiality in referring cases. , Integration of files, prompt information on the review process and better enforcement of sentences. Second, to achieve judicial ideals in such aspects as better guaranteeing the rights of the accused, the victim and the community, and facilitating action by those involved in the case, transparency in the cases, the fight against corruption, and ultimately better administration of justice.