نظريه اقتصاد دين(فروشگاه دين) و بررسي مباني نظري آن در تبليغات اسلامي

نظريه اقتصاد دين (و نه اقتصاد ديني) ارائه‌كننده روشي در علوم اجتماعي است كه قصد دارد عملكرد تبليغي دين، مؤسسات و شخصيت‌هاي ديني را به‌وسيله قواعد اقتصادي تحليل نمايد. مباحث علمي «اقتصاد دين» عمري كوتاه در جهان و ايران دارد و اين مقاله براي اولين بار در زبان فارسي قصد دارد، مباني نظري اين نظريه را در آموزه‌هاي اسلامي بررسي كند. در اين مقاله بعد از معرفي نظريه اقتصاد دين، به دنبال مؤلفه‌هاي اين نظريه و تطبيق آن با آموزه‌هاي اسلامي مي گردد. اين مقاله مولفه هاي موضوعيِ تبليغ، مبلّغ و مخاطب تبليغ را از منابع قرآن و احاديث استخراج و آنها را براي رد يا تاييد اين نظريه واكاوي نموده تا بتواند خطوط قرمز دين اسلام را براي اين نظريه ترسيم كند. در يك نگاه خوش بينانه، عقلانيت عملكردي مورد ادعاي اين نظريه براي گفتمان اقتصادي مورد تاييد و پذيرش منابع شيعي و ديني است، كه شامل تاييد گفتمان اقتصادي به عنوان يك گفتمان بنيادين و تطابق پيام با مخاطب به عنوان بنيان اين نظريه است؛ اما نگاه عميق به اين نظريه، خطراتي را همچون تقليل مقامي دين در نگاه مبلغ و مخاطب آن، و همچنين ترويج تكثرگرايي و... را به دنبال دارد.