بررسي نقش و جايگاه عقلانيت در تبليغ جهاني دين در انديشه‌هايعلامه طباطبايي بامحوريت تفسير شريف الميزان

جامع‌نگري به دين سبب مي‌شود تا همگرايي و همسويي دين و دنيا نمايان شود؛ چرا كه دين كامل، مكتبي است جامع و واقع‏گرا؛ از اين رو در اسلام، به همه جوانب نيازهاي انساني، ‏اعمّ از دنيايي و اخروي، جسمي و روحي، عقلي و فكري، احساسي و عاطفي و فرد و اجتماعي توجه شده است. عقل حكم مي‌كند كه تبليغ دين و ارزش‌هاي ديني، هدايت و سعادت حقيقي انسان را نتيجه مي‌دهد. با اين حال از آن‌جا كه هدف وسيله را توجيه نخواهد كرد، پس بايد ابزار رسيدن به نتايج و اهداف نيز عقلاني باشد چراكه حفظ اعتدال و پرهيز از افراط و تفريط در تصميمات و اقدامات براي انجام هر امري ضروري است و امر تبليغ دين و ارزش‌هاي ديني نيز از اين نكته مستثني نيست؛ به طوري كه يك مبلغ بايد با تدبير براي اثرگذاري هرچه بيشتر، از هرگونه افراط و تفريط در زمينه‌هاي علمي و عملي دوري كند. در اين نوشتار به بررسي نقش و جايگاه عقل و عقلانيت در توسعه‌ي جهاني تبليغ دين با محوريت انديشه‌هاي علامه طباطبائي در تفسير شريف الميزان خواهيم پرداخت كه مطابق با بررسي آيات شريفه قرآن‌كريم در خصوص روش و شاخصه‌هاي يك تبليغ صحيح و بررسي شاخصه‌هاي عقلانيت در بين حكماء و انديشمندان اسلامي كه مورد تاييد احاديث شريف نيز مي‌باشند، به اين نتيجه رسيديم كه تمامي گزاره‌هاي قرآني در خصوص امر تبليغ دين مورد تأييد عقل مي‌باشد و از آن‌جا كه عقلانيتِ يك گزاره‌ اعتباري، با بررسي غايت و آثار آن ممكن است، اين امر در خصوص تبليغ جهاني با مقيد كردن قيد ديني به آن، سبب تجلي عقلانيت در آن مي شود.