تبليغ كارآمد دين در جهان معاصر (دشواري ها و سهولت ها)

در جهان معاصر و مدرن امروزي كه با سرعت و كارآمدي تغييرات ميتوان آن را معرفي نمود، نقش، سهم و عملكرد بسياري از امور دگرگون گرديده است كه از شمار آن ها ميتوان دين را نام برد. در ساحت دين مسائلي فراوان سر بيرون آوردهاند كه محتاج به كاوش و بازنگري هستند و ليكن با توجه به غايت اين نوشتار تنها دين پذيري و دين مداري را برجسته مينماييم، چون جستار پيش روي پيرامون تبليغ كارآمد دين در جهان معاصر با رويكرد به دعوت نبوي مي باشد؛ يعني تبليغي كه منجر به ايجاد محيط و عرضهي الگوي دعوت و پذيرندگي كارآمد گردد. زيرا تبليغي كه برآيندش دعوت و پذيرش نباشد، ماندگار و سازنده نخواهد بود. طبعا اين دو امريعني تبليغ دعوت زا به دين در جهان پيشرفتهي امروزي، سهولتها و دشواريهاي ويژهاي را به صورت توأمان واجد گرديده كه پيش از اين بدان گونه نبوده است. سهولت دعوت به دين، به فراواني، گسترش و رشد امكانات مالي، فني، ساختاري و حقوقي كه در دنياي كنوني فراهم آمده است، برميگردد كه سبب تعامل، ارتباط و انتقال آزاد و گستردهي رفتارها، روشها، ارزشها، دانشها و در مجموع كالاها و خدمات متنوع و متكثر ميان افراد، ملتها، فرهنگها و غيره شده است. دين نيز از زير مجموعههاي بزرگ اين وضعيت ميباشد و ميتواند به طور بهينه از فرصت فراهم شده استفاده نمايد. دشواري دعوت به دين، به ويژه اسلام، به محيط دعوت برميگردد. در محيط دعوت تغييرات فراواني پديد آمده است. برخي از اين تغييرات و دگرگونيها عبارتند از: 1) نيازها و توقعات انساني بسيار متنوع، سيال و متكثر شده است؛ 2) مراكز و مراجع فراواني نيز براي فراهم آوري چنان نيازهايي به وجود آمدهاند؛ 3) در اين محيط، دين با رقباي بسيار قدرتمندي همچون علم، تكنولوژي و عقلانيت مدرن كه خدمات و محصولات چشمگيري در ساحتهاي معرفتي، مديريتي، ساختاري، حقوقي، اجتماعي، اقتصادي، سياسي، تجاري و... براي بشريت ارائه داده است، مواجه ميباشد؛ 4) بشريت امروز از تجربههاي متنوع و از سطح رشد عقلاني بالايي برخوردار گرديده است. به همين دليل به نظر ميرسد كه پذيرشها و گزينشهاي او از يك سو تزلزلپذير شده است و از سوي ديگر توأم با نقد، ارزيابي و مقايسه ميباشد. طبعاً چنين ايستاري فرايند دعوت به اسلام را دشوار ميسازد، هرچند در پايان بركتهايي را همراه خواهد آورد. به عنوان نمونه سبب ميشود كه روش دعوت مورد بازبيني و بازسازي قرار گيرد. در اين نوشتار به تكنيكهاي كارامدي دعوت توجه مينماييم.