مروري بر مطالعات اثر آتش بر رواناب، ويژگي‌هاي خاك‌دانه و فرسايش پاشماني

Effect of fire on runoff, soil aggregate characteristics and splash erosion; A review

آتش به عنوان يكي از رخدادهاي مهّم و رايج در كليه بوم‌سازگان‎هاي جنگلي، مرتعي و زراعي، علاوه بر تأثير بر ويژگي‌هاي فيزيكي خاك، عموماً باعث ايجاد حالت آب‎گريزي در خاك و در نتيجه كاهش نفوذپذيري آب مي‌شود. مجموعه اين تغييرات مي‌تواند بر رواناب، ويژگي‌هاي خاك‌دانه و فرسايش پاشماني به عنوان اولين مرحله از فرسايش اثرگذار باشد. لذا در اين پژوهش به مروري بر مطالعات انجام شده در زمينه تاثير آتش بر رواناب، پايداري خاك‌دانه و فرسايش پاشماني پرداخته شده است. نتايج اغلب پژوهش‌هاي انجام شده نشان مي‌دهد كه با افزايش شدت تيمار آتش به طور كلي روند تغييرات پايداري خاك‌دانه و مؤلفه‌هاي پاشمان به‌ترتيب افزايشي و ‌كاهشي است. در واقع آتش‌سوزي‎هاي شديد كاهش ميزان مواد آلي، تبخير عناصر نيتروژن، فسفر، پتاسيم و گوگرد، مرگ ميكروب‎ها، فرسايش خاك و افزايش رواناب را در پي دارد كه بسته به شدت آتش، ميزان سوخت و رطوبت اوليه خاك متفاوت است. به‎طوركلي تخريب خاك‌دانه‌ها، پيامدهاي سريع ولي طولاني مدتي بر كل بوم‌سازگان دارد.