عنوان: مكران، تلاقي رقابت آميز قدرت ها در قرن بيست و يكم

در سال هاي اخير پس از مدت زماني طولاني كه از موقعيت راهبردي ساحل مكران غفلت شده بود توجه ويژه اي به موقعيت ژئوپلتيك- ژئواكونوميك و ژئواستراتژيك ساحل مكران و پسكرانه آن، بلوچستان شده است. در بخش پاكستاني ساحل مكران به دلايل كم و بيش مشابهي دولت پاكستان نيز متوجه اهميت اين ساحل در همكاري با چين و رقابت با هندوستان شده است. دو بندر چابهار در ايران و گوادر در پاكستان، در محور اين توجه قرار گرفته اند. در جمهوري اسلامي ايران ضرورت يكپارچه سازي مديريت ساحل مكران، نهاد توسعه ساحل مكران را بوجود آورده و در همين راستا و براي تسريع نوسازي ساحل مكران بحث تأسيس استان مكران در سواحل آن در استان هرمزگان و سيستان و بلوچستان مد نظر قرار گرفته است. بسط و گسترش اقتدار دريايي جمهوري اسلامي ايران با بهره گيري از ساحل مكران عامل اصلي توجه ويژه به موقعيت و مزيت هاي ساحل مكران شده است. برداشتي كه در پاكستان نيز در رقابت با نيروي دريايي هند مورد توجه است و احداث پايگاه دريايي در گوادر با همكاري چين در جريان است. در نگاهي تاريخي به رقابت قدرت هاي خارجي براي حضور در ساحل مكران در دوران استعماري، دوران جنگ سرد و دوران جديد و تحولات منطقه اي مرتبط با اين گونه رقابت ها نگارنده بر اين باور است كه تشديد رقابت ها در سطح منطقه اي و بين المللي در ساحل مكران و پسكرانه آن بلوچستان به لحاظ نظري از اين ظرفيت برخوردار است كه ساختارهاي قدرت و جابه جائي ها را در آسياي جنوب غربي به وجود بياورد. در همين راستا، موضوع نوسازي مكران و بلوچستان جمعيت بومي در طول ساحل و پسكرانه آن را با چه موقعيت روبه رو خواهد كرد، احتمالاً در آينده محل مناقشه اصلي خواهد بود.