بررسي شوري موثر و بالقوه آب هاي زيرزميني دشت تبريز با استفاده از زمين آمار و GIS

در اختيار داشتن اطلاعات كافي از تغييرات مكاني و زماني شوري در سفره­ هاي آب زيرزميني مي­تواند در برنامه­ ريزي استفاده بهينه از اين منابع راه ­گشا باشد. با توجه به عدم امكان نمونه برداري از تمام نقاط و صرفه ­جويي در وقت و هزينه، مي­ توان از روش­ هاي زمين آمار براي ارزيابي وضعيت شوري آب­ هاي زيرزميني استفاده كرد. در اين تحقيق، جهت بررسي ميزان شوري آب زيرزميني آبخوان دشت تبريز، از اطلاعات 32 حلقه چاه شبكه پايش آب­ هاي زيرزميني شركت آب منطقه ­اي آذربايجان­ شرقي در دوره تر و خشك سال آبي 1400-1399، مقادير شاخص­ هاي شوري موثر و شوري بالقوه محاسبه شدند. تجزيه و تحليل زمين آماري شوري آب زيرزميني با استفاده از نرم ­افزار زمين آماريGS+ و پهنه ­بندي مناطق جهت تعيين خطر شوري بالا براي مصارف كشاورزي، شرب و صنعت با نرم ­افزار ArcGIS انجام شد. نتايج تحليل زمين آماري نشان داد شوري آب زيرزميني از نوع متغيير ناحيه ­اي بوده و تناسب ساختار مكاني بالايي بين داده ­هاي شوري آب زيرزميني وجود دارد و بهترين مدل نيم ­تغييرنماي تجربي، براي هر دو شاخص شوري موثر و شوري پتانسيل، مدل گوسي مي­باشد. مطابق نقشه­ هاي پهنه­ بندي مستخرج از ArcGIS با روش ميان يابي­ وزن ­دهي معكوس فاصله، نواحي جنوب غربي دشت تبريز، داراي ريسك شوري بالاتري بوده و در صورت عدم اتخاذ تدابير لازم، شوري به سمت مناطق ديگر كشيده خواهد شد.