ارزيابي روش هاي آماري و زمين آمار در تخمين تراز آب زيرزميني آبخوان دشت نقده

مديريت صحيح منابع آب زيرزميني در گرو شناسايي، مدل­ سازي و پيش­بيني تراز آب زيرزميني در دشت­ها جهت برنامه­ ريزي ­هاي بلندمدت و استفاده بهينه از پتانسيل­ هاي آبي موجود است. به­منظور دستيابي به نقشه ­هاي پيوسته، يكپارچه و پيش­بيني مقادير نامعلوم، روش ­هاي درون­يابي مورد استفاده قرار مي­گيرد. در اين تحقيق، جهت تخمين تراز آب زيرزميني آبخوان دشت نقده واقع در شمال غرب ايران، طي دوره آماري 15 سال (1400-1385)، از روش ­هاي درون­يابي آماري كلاسيك (شامل؛ نزديك­ترين همسايه، ميانگين متحرك، همسايگي طبيعي و مثلث­ بندي با ميان­ يابي خطي)، روش ­هاي درون­ يابي قطعي (شامل؛ روش توان­ دهي عكس فاصله، توابع پايه شعاعي و چندجمله ­اي مكاني) و روش درون­ يابي زمين آماري (كريجينگ) استفاده شد. براي بررسي خطاي هر روش ميان يابي و انتخاب بهترين روش در تعيين تراز سطح ايستابي، از فن اعتبارسنجي متقابل استفاده شد. هم­چنين جهت مقايسه آماري مدل­ ها از ضريب تعيين (R2)، ريشه متوسط مربع خطا (RMSE) و ميانگين قدرمطلق خطا (MAE) استفاده شد. نتايج تحليل زمين آماري نشان داد تراز آب زيرزميني از نوع متغير ناحيه ­اي بوده و تناسب ساختار مكاني بالايي بين داده ­هاي تراز آب زيرزميني وجود دارد و بهترين مدل نيم ­تغييرنماي تجربي، مدل گوسي با ضريب همبستگي 981/0 است. مطابق نتايج حاصل از اعتبارسنجي متقابل، روش زمين آماري كريجينگ با بيشترين دقت و كمترين خطا، به عنوان مناسب ­ترين و روش­ هاي آماري كلاسيك با كمترين دقت و بيشترين خطا نامناسب ­ترين روش براي درون ­يابي سطح ايستابي آب زيرزميني در دشت مورد مطالعه معرفي شدند.