دو ديباي خسرواني در ترازوي نقد ( تاريخ بيهقي و تاريخ و جغرافياي دارالسّلطنة تبريز)

در اين جستار با روش توصيفي- تحليلي به بررسي تطبيقي و نقد بلاغي دو ديباي خسرواني (تاريخ بيهقي و تاريخ و جغرافي دارالسّلطنة تبريز «جغرافياي مظفّري») پرداخته و ردّ پا و حضور پنهان-آشكار بيهقي را در يكي از كتاب هاي تاريخ دورة رستاخيز ادبي يافته و نشان داده ايم كه به‌رغم نظر برخي منتقدان ادبي، شاه زاده نادرميرزا همانند بيهقي به عنوان گزارشگر حقيقت و تاريخ نگاري اديب و روشمند و منتقدي آگاه و بي طرف، در دورة بازگشت ادبي در حوزة نثر فارسي، به كتاب تاريخ بيهقي به عنوان متني قابل تقليد و داراي روش علمي توجّه داشته و اصول علم تاريخ نويسي را رعايت كرده و پس از قرن ها بي‌خبري و غفلت از تاريخ بيهقي، احيا كنندۀ سبك بيهقي است، به طوري كه در دو كفّۀ ترازوي نقد مشابهت هاي سبكي و ساختاري فراواني را ميان اين دو اثر و به ويژه در بخش هايي كه ادبيّت متن جلوۀ بيشتري دارد، مي توان ديد.