كاركرد عناصر دستوري شدّت بخش در كتاب تاريخ بيهقي

ابوالفضل بيهقي از نثرنويساني است كه شيوايي بيان، صراحت در گفتار و قاطعيّت او در شرح حوادث تاريخي از عمده ترين عوامل ماندگاري نثرش بوده است. بهره گيري مناسب از ظرفيّت عناصر دستوري با گزينش و چينش سنجيدۀ واحدهاي زياني در موفّقيت نويسنده تأثير داشتهاست. هدف اين پژوهش، تبيين ظرفيّت عناصر دستوري در آفرينش هاي ادبي و نقش آن ها در ايجاد شاهكارهاي ادبي است. عناصر دستوري شدّت بخش از سازه هاي دستوري شمرده مي شوند كه به شفّافيت، قاطعيت و صراحت متن دلالت دارند. اين عناصر كه عمدتاً افعال التزامي، امري، صفات و قيدهاي تأكيدي را دربر مي گيرند، مي توانند تا حدّ قابل ملاحظه اي نگرش گوينده را نشان دهند. عناصري از قبيل: سخت، بايد، نيكو، تمام و صورتهاي متنوّع افعال امري و التزامي كه در كتاب تاريخ بيهقي به فراواني ديده مي شود. براساس نتايج اين پژوهش بسامد بالاي عناصر تأكيدي و تشديدي در كتاب تاريخ بيهقي به دلايل زير بوده است: التزام نويسنده به بازتاب واقعيّات، بازگويي احوال و حالات نفساني شاهان، امرا و بزرگان عصر، نوع ايدئولوژي حاكم بر كتاب. زيرا بيشتر شخصيّت ها به اصول و مباني مذهبي پاي بندي داشته اند و چنين گفتماني به -كاربرد مستمر اين صورت هاي زباني منجر مي شود.