ارزيابي ديدگاه معاصران و نظريه نظم عبد القاهر جرجاني

نظريه نظم جرجاني از نظريات بنيادين و مهم در زبان شناسي است كه ارتباط عميق و همه جانبه اي با آراء نوپردازان و زبان شناسان معاصر دارد.به نظر جرجاني ارزش هر اثر ادبي متمايز به وجود نظم در آن است.وي به عنوان فردي كه عقيده دارد نظريه نظم برخاسته از تركيب الفاظ و پيوستگي معاني نحوي است، بر آن است تا وقتي كه اين پيوستگي در معاني نحوي مدنظر قرار نگيرد، هيچ چينشي متن محسوب نمي شود.نظريه نظم مبتني بر مباني مهمي چون ارتباط لفظ و معنا،چينش نحوي الفاظ و اصالت معناست.جرجاني را مي‌توان خالق ديدگاه‌هاي نو در بلاغت دانست كه برخلاف طرفداران لفظ يا معنا، نظريه خود را بر مبناي ارتباط ميان اين دو تدوين نمود.اين پژوهش بر آن است تا با روشي توصيفي- تحليلي ابتدا به تبيين آراء جرجاني پرداخته و سپس به واكاوي نظريه نظم در آراء معاصران بپردازد. نتيجه بررسي‌ها بيانگر اين مطلب است كه بلاغت مدرن اشتراكات فراواني با انديشه‌هاي عبدالقاهر جرجاني در قرن پنجم دارد و حاكي از پيشگامي جرجاني در اين مباني است كه تا روزگار كنوني هم ادامه دارد.