شناسائي و اولويت بندي عوامل مؤثر بر گردشگري با تأكيد بر گردشگري مذهبي در شهر مشهد

صنعت گردشگري به‎ عنوان يكي از بزرگترين صنايع خدماتي در دنيا مطرح است كه از آن به‎ عنوان صادرات نامرئي نام مي ‎برند. اثرات آن درحوزه ‎هاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي و حتي سياسي در مناطق مختلف كاملاً مشهود است. در ميان گونه‌هاي گردشگري، گردشگري مذهبي يكي از رايج‌ترين نوع گردشگري است و از مهمترين انگيزه‌هاي گردشگران به شمار مي‌رود. در همين راستا پژوهش حاضر با هدف شناسائي و اولويت بندي عوامل مؤثر بر گردشگري با تأكيد بر گردشگري مذهبي در شهر مشهد از ديدگاه خبرگان و صاحب‌نظران انجام گرفته است. اين پژوهش از نظر هدف كاربردي و از نظر روش شناسي به شيوه كيفي-كمي انجام شده است. در بخش كيفي اطلاعات از طريق مصاحبه با 50 نفر خبره كه به شكل هدفمند انتخاب شده بودند به اشباع نظري رسيد و روش تحليل مضمون 7 شاخص عوامل مؤثر بر گردشگري مذهبي در شهر مشهد محيطي (طبيعي و زيست محيطي)، برنامه ريزي و مديريت، كالبدي، زيرساختي و خدماتي، اجتماعي و، فرهنگي، اقتصادي، فناوري) شناسايي شد. طي نمونه‌گيري هدفمند، 50 نفر از خبرگان و متخصصين در اين حوزه گردشگري به‌ خصوص گردشگري مذهبي انتخاب شده است. سپس در بخش كمي با استفاده از تصميم‌گيري چند معياره MARCOS و وزن معيارها با روش تحليل سلسله مراتبي محاسبه شده است. اولويت‌بندي شاخص‌هاي عوامل مؤثر بر گردشگري با تأكيد بر گردشگري مذهبي در شهر مشهد نشان داد كه شاخص اجتماعي - فرهنگي ( 718/0)، شاخص زيرساختي و خدماتي ( 686/0) و شاخص اقتصادي (677/0)0 رتبه اول تا سوم و شاخص كالبدي با امتياز 575/0 كمترين امتياز را به خود اختصاص داده اند كه نتايج حاكي از آن است كه مدل ماركوس در برابر تغييرات احتمالي در اهميت معيارهاي تصميم گيري حساس بوده و پايداري روش در انتخاب مهم‌ترين عوامل مؤثر بر گردشگري با تأكيد بر گردشگري مذهبي در شهر مشهد نشان داده شده است.