نقش سخنوران و خامه‌پردازان هرات در شكوفايي دانش و ادب دورۀ بابريان هند

رابطۀ ادبي و علمي سرزمين‌ها در تاريخ ادبيات، بسي ارزنده است و در شناخت اوضاع ادبيات نقش بسزا دارد. دورۀ بابريان هند يكي از درخشان‌ترين دوره‌هاي دانش و ادب اين سرزمين است. هرات بعد از ختم دورۀ تيموريان به دليل درگيري‌هاي ميان صفويه و شيبانيه، وضع نابسامان داشت و زمينۀ مناسبي براي اهل دانش و ادب نبود. نامساعدبودن هرات از يك‌جانب و دانش‌پروري بابريان هند از جانب ديگر، باعث شد كه شمار زيادي از اهل ادب و دانش هرات، رهسپار هند شوند. اين دانشمندان در شكوفايي ادب و دانش هند در دورۀ بابريان سهم ارزنده ايفا كردند. تعداد آثاري كه توسط ادباء و دانشمندان هرات در هند ايجاد شد، چشمگير است و تمركز بر فعاليت‌هاي شان ارزشمند است. اينكه اديبان هرات با توجه به دانش‌پروري بابريان تا چه حدي توانستند در شكوفايي ادب و دانش هند، سهمي ايفا كنند، از پرسش‌هاي مهم در حوزۀ ادبيات فارسي است. تشخيص و تبيين اين امر، اهل مطالعه را به چه‌گونگي رابطۀ هرات و هند در حوزۀ ادب و دانش رهنمايي مي‌كند و به بخش ارزنده‌يي از ادبيات اين دو حوزه، روشني مي‌اندازد. اين مقاله برآن است تا سهم اديبان و دانشمندان هرات در شكوفايي دانش و ادب شبه قاره را به پژوهش بگيرد و معيار اين سهم‌گيري را ارائه و تبيين كند. هدف اين است كه نقش هرويان در شكوفايي ادبيات اين دورۀ هند، تبين و تعيين شود. بيان وضع ادبيات هرات و دربار بابريان، نحوۀ سهم هرويان در ادب و دانش آنجا، استقامت‌هاي كار اين دانشمندان و اديبان و نحوۀ فعاليت‌هاي شان، ساختار و استقامت‌هاي بحث اين مقاله را تشكيل مي‌دهد.