تأثير تيمارهاي پرايمينگ بذر و مدت زمان پرايمينگ بر جوانه زني و نمو ذرت (Zea mays L.) در شرايط آزمايشگاهي و گلخانه اي

Effects of seed priming treatments and priming durations on the germination and development of corn (Zea mays L.) in laboratory and glasshouse conditions

يكي از مشكلات توليد گياهان زراعي به ويژه توليد هيبريد در ذرت، جوانه زني غيريكنواخت و استقرار ضعيف گياهچه ها است. پرايمينگ يكي از راهكارها جهت بهبود جوانه زني و رشد گياهچه ها در گياهان زراعي به ويژه ذرت است. به منظور بررسي اثر پرايمينگ تغذيه اي بذر و مدت زمان پرايمينگ بر مولفه هاي جوانه زني و رشد گياهچه ذرت 704 آزمايشي در سال 1398 در گلخانه تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي اروميه به اجرا در آمد. آزمايش به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي در سه تكرار اجرا شد. در فاز آزمايشگاهي پنج پيش تيمار غلظت روي 0 (شاهد)، 50، 80، 100 و 150 ميلي مولار و سه مدت زمان پرايمينگ 8، 12 و 24 ساعت مورد استفاده قرار گرفت كه غلظت 150 ميلي مولار و مدت زمان 8 ساعت در شرايط گلخانه اي حذف شدند. نتايج آزمون آزمايشگاهي نشان داد كه درصد جوانه زني، سرعت جوانه زني، شاخص جوانه زني، شاخص بنيه بذر و وزن خشك گياهچه به طور معني داري تحت تاثير پرايمينگ بذر با عنصر روي قرار گرفتند. مدت زمان پرايمينگ بذر و اثر متقابل روي × مدت زمان پرايمينگ نيز براي تمام صفات مورد مطالعه معني دار بود. بيشترين درصد جوانه زني، سرعت جوانه زني، شاخص جوانه زني، شاخص بنيه بذر و وزن خشك گياهچه از بذرهاي پيش تيمار با 100 ميلي مولار روي و 24 ساعت پرايمينگ به دست آمد كه به طور معني داري بيش تر از بذرهاي شاهد بودند. تحت شرايط گلخانه اي، سطوح غلظت روي تأثير معني داري (01/0 P) بر روي وزن تر بوته، وزن خشك بوته، قطر بوته، ارتفاع بوته، كلروفيل برگ و طول ريشه داشت. مدت زمان پرايمينگ تنها بر روي صفات وزن خشك بوته و قطر بوته تاثير معني داري (01/0 P) داشت. اين پارامترها با پرايمينگ در غلظت 100 ميلي مولار روي براي مدت طولاني تري بهبود يافتند. اين نشان مي دهد كه با غلظت بهينه عنصر روي و مدت زمان پرايمينگ مناسب مي توان جوانه زني و رشد گياهچه را بهبود بخشد و در نتيجه پارامترهاي عملكرد را به حداكثر برساند.