بيوسورفكتانت‌هاي توليد شده از باكتري‌هاي اسيد لاكتيك به عنوان نسل جديد بيوسورفكتانت‌هاي ايمن براي كاربرد در صنايع غذايي

بيوسورفكتانت‌ها گروهي از مولكول‌هاي دوگانه دوستي هستند كه توسط ميكروارگانيسم‌2ها توليد مي شوند. اين تركيبات داراي ويژگي‌هايي از جمله فعاليت در سطح، امولسيون‌كنندگي، ضد‌ ميكروبي، ضد چسبندگي، ضد بيوفيلم و آنتي اكسيداني هستند كه آن‌ها را براي كاربرد در صنايع مختلف از نفت و پتروشيمي و زيست پالايي گرفته تا كشاورزي و صنايع غذايي مناسب مي‌سازد. مهمترين مزاياي بيوسورفكتانت‌ها در مقابل همتايان شيميايي خود شامل زيست تخريب پذيري، سميت كمتر، تنوع ساختار و فعاليت در گستره وسيعي از pH، دما و شوري است. در برخي صنايع اين تركيبات، جايگزين انواع سنتزي و شيميايي خود شده‌اند و به صورت تجاري مورد استفاده قرار مي گيرند. با اين حال كماكان يكي از مشكلات عمده آن‌ها، نوع ميكروارگانيسم توليد كننده است. يكي از مهمترين باكتري هاي توليد كننده بيوسورفكتانت ها جنس سودوموناس و به ويژه گونه ائروژينوزا مي باشد. اين باكتري پاتوژن فرصت طلب است و لذا بيوسورفكتانت توليد شده توسط آن هنوز به طور كامل براي كاربرد در صنايع غذايي ايمن شناخته نشده است. از ميان بيوسورفكتانت‌ها، اخيراً انواع توليد شده توسط باكتري هاي اسيد لاكتيك (LAB) توجه زيادي را به سمت خود جلب كرده است زيرا اساساً باكتري‌هاي توليد كننده آن جزو ليست GRAS قرار دارند. بنابراين استفاده از اين نوع بيوسورفكتانت‌ها نگراني را در مورد ايمني مصرف آنها در صنايع غذايي از بين مي برد. مقالات متعددي در مورد توليد بيوسورفكتانت توسط LAB منتشر شده است و در آنها در مورد ويژگي هاي بيوسورفكتانت توليد شده و ساختار شيميايي آن‌ها بحث شده است. بيوسورفكتانت‌هاي حاصل از LAB عمدتاً مخلوطي از تركيبات پروتئيني، گليكوليپيدي، گليكوپروتئيني و گليكوليپوپپتيدي هستند. اساساً، فرايند توليد بيوسورفكتانت‌ها بسيار پيچيده است و شامل عمليات‌هاي واحد مختلفي است كه از غربالگري باكتري‌هاي توليد كننده شروع شده و به خالص سازي و شناسايي بيوسورفكتانت توليدي و در نهايت به بررسي كاربردهاي آن در زمينه هاي مختلف مي رسد. اين مقاله به بررسي جديدترين منابع در مورد تكنيك‌هاي مختلف مورد استفاده در غربالگري توليد بيوسورفكتانت‌ها توسط LAB، فرآيندهاي استخراج و خالص‌سازي آن‌ها و نيز شناسايي ساختار و كاربرد آن ها در بخش هاي مختلف صنايع غذايي مي پردازد.