مباني اخلاق سياسي از منظر نهج‌البلاغه

ارتباط اخلاق و سياست همواره مورد توجه دانشمندان، سياست‌مداران، فيلسوفان و مديران جوامع بوده است. برخي برآنند كه بايد اخلاق تابع سياست باشد، گروهي ديگر معتقدند كه بايد سياست بر اساس موازين اخلاقي تنظيم شود و دسته‌ سوم نيز به جدايي بين آن‌ها باورمندند.. در پژوهش حاضر با روش توصيفي-تحليلي و استفاده از تحليل محتوا، مباني، اصول و روش‌هاي تربيت سياسي از منظر امام علي (ع) مورد بررسي قرار گرفته است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه از نظر امام علي (ع)، سياست بايد تابع اخلاق باشد. در ديدگاه امام (ع)، سياستِ مبتني بر اخلاق داراي اصولي است كه با رعايت آن‌ها پيشرفت جوامع را به ارمغان مي‌آورد. برخي از اين اصول عبارت‌اند از: رعايت عدالت و انصاف بين مردم، پرهيز از دنيادوستي و دنياپرستي، رعايت رفق و مدارا در رفتار با مردم، تناسب مقام‏ها با توجه به ميزان برخورداري از فضايل اخلاقي، حاكم نمودن اخلاق بر سياست، وفاداري به پيمان و شعارهاي حكومتي، برخورد صادقانه با مردم و پرهيز از فريب كاري با آنان. در نظام اخلاقي نهج البلاغه براي اين‌كه احـكام الهي اجرا گردد، جامعه و مردم به سوي آرمان‌هاي انساني و اخلاقي هدايت شوند و عـدالت اجتماعي بسط يابد، اخـلاق و سـياست با هم رابطه داشته و اين رابطه آن‌چنان قوي و مستحكم است كه مي توان آن را «سياست اخلاقي» ناميد. در اين مقاله ارتباط اخلاق، ارزش ها، دين و سياست در حد امكان بر اساس مكتب و آموزه هاي نهج‌البلاغه با رويكرد مباني اخلاق سياسي مورد بررسي قرار مي گيرد.