مقايسه تفاوت شاخص‌هاي كيفيت خوراك بين پوشش هاي گياهي طبيعي و علوفه هاي تغذيه كمكي در زيستگاه گوزن زرد ايراني در پناهگاه حيات‌وحش دشت‌ناز

The Comparison Between Difference of the Food Quality in Natural Vegetations and supplementary foods in Fallow Deer Habitat in Dashtenaz Wildlife Refuge

شناسايي، پايش و مقايسه كيفيت خوراك موجود در پوشش هاي گياهي طبيعي در زيستگاه و تغذيه كمكي براي شناخت رفتار تغذيه، حفاظت و مديريت جمعيت هاي گياه‌خواران ضروري است. اين پژوهش در زمستان 1401 و بهار 1402 در پناهگاه حيات وحش دشت ناز، زيستگاه گوزن زرد ايراني انجام شده است. در اين دو فصل، نوع پوشش هاي جنگلي طبيعي غالب زيستگاه و علوفه هاي با هدف تغذيه دستي مشخص و از آنها نمونه برداري شد. سپس يك گرم از اين پوشش هاي خشك و پودر شده در هر يك از ماه هاي فصل تركيب و آماده آناليز شدند. شاخص هاي چربي(FAT)، درصد پروتيئن خام (CPP) و الياف شوينده اسيدي (ADF) موجود در پوشش هاي جنگلي طبيعي غالب زيستگاه و علوفه هاي با هدف تغذيه دستي منطقه اندازه گيري شد. نتايج نشان داد كه شاخص چربي در فصل زمستان بين پوشش هاي طبيعي درختي غالب زيستگاه شامل بلوط، انجيلي و سياه وليك و همچنين علوفه هاي با هدف تغذيه دستي در پناهگاه حيات وحش دشت ناز تفاوت معني داري داشت. در فصل بهار، شاخص هاي چربي و درصد پروتيئن خام نيز بين پوشش هاي طبيعي درختي غالب زيستگاه و همچنين علوفه هاي با هدف تغذيه دستي در پناهگاه حيات وحش دشت ناز تفاوت معني داري نشان دادند. مقدار شاخص چربي در فصل زمستان و بهار و درصد پروتيئن خام در فصل بهار در بين علوفه ها به مراتب مقدار پايين تري از پوشش هاي طبيعي درختي غالب زيستگاه داشتند. آگاهي و مقايسه كيفيت خوراك موجود در پوشش هاي گياهي طبيعي در زيستگاه و علوفه هاي با هدف تغذيه كمكي گوزن زرد ايراني در پناهگاه حيات وحش دشت ناز مي تواند از نظر ارائه راهكارهاي حفاظتي و مديريتي براي بقا، و احياي اين جمعيت هاي در خطر انقراض موثر باشد.