ارزيابي رفتار كاربران و كشاورزان با پسماند روغن موتور استفاده شده در تراكتورهاي كشاورزي

Evaluating the behavior of operators and farmers with engine used oil in agricultural tractors

حدود يك درصد از نفت خام ورودي به پالايشگا‌ه‌ها به صنعت روانكار اختصاص دارد بيش از 500 هزار تراكتور، قريب به 20 هزار كمباين برداشت غلات، بيش از 190 هزار تيلر (تراكتور دوچرخ و حدود 13 هزار كمباين برنج موجود، بخش عمده‌اي از ناوگان موتوري كشاورزي كشور را تشكيل مي‌دهند. 1/39 درصد از روغن‌موتور توليدشده در كشور در بخش كشاورزي كه دومين مصرف‌كننده روغن‌ موتور بعد از بخش حمل ‌و نقل است مورد استفاده قرار مي‌گيرد. روغن موتور كاركرده در عين ارزش اقتصادي كه دارد، يك پسماند ويژه خطرناك است كه بايد به طور اصولي با آن رفتار كرد. اطلاع دقيق از ميزان توليد و نحوه نگهداري و بازيافت اين مواد در بخش‌هاي مختلف مي‌توانداز سويي نقش به سزايي در مديريت و حفظ پايداري محيط‌زيست و منابع آب ‌ وخاك، منابع انرژي و صرفه‌جويي اقتصادي و از سوي ديگر حفظ سلامت جوامع روستايي و شهري را به دنبال داشته باشد. بنابراين مطالعه‌اي با هدف بررسي وضعيت رفتار كاربران تراكتورهاي كشاورزي با روغن كاركرده، در شمال استان خوزستان انجام گرفت. نتايج نشان داد تنها 13 درصد حجم پسماند توليد شده از سوي كاربران تراكتور‌هاي كشاورزي در بخش خصوصي، به واحدهاي جمع‌آوري و بازيافت تحويل داده مي‌شد. نتايج آزمون همبستگي، نشان ‌داد بين دو متغير وضعيت سايه‌بان ادوات دنباله بند تراكتور‌هاي كشاورزي و استفاده از روغن‌موتور كاركرده به‌عنوان يك عايق براي جلوگيري از زنگ‌خوردگي ادوات موجود در كارگاه‌هاي كشاورزي بخش خصوصي، همبستگي منفي و معني‌داري داشته است. جلب‌توجه و مشاركت كشاورزان و كاربران تراكتور‌هاي كشاورزي در زمينه مديريت روان‌كار‌ها مخصوصاً پسماند آن مي‌تواند بر حفظ محيط‌زيست، تداوم سلامت و پويايي جامعه كشاورزي، حفظ منابع ارزشمند فسيلي و اقتصاد توليد تأثير شاياني داشته باشد و چابك‌سازي زنجيره‌ي عرضه، تأمين روغن‌موتور و ‌جمع‌آوري روغن‌موتور كاركرده و فراهم آوردن لجستيك موردنياز به‌ويژه در ماه‌هاي اوج عمليات‌ كشاورزي و انجام به‌موقع و باكيفيت عمليات را به همراه داشته باشد.