هويت جمعي غالب در جامعه چندفرهنگي ايران

هويت جمعي در ايران معاصر به‌عنوان يك موضوع مهم مطرح بوده است. در سال‌هاي اخير رويدادهاي جهاني بر اهميت اين موضوع افزوده است. موضوع پژوهش حاضر بررسي وضعيت هويت جمعي و عوامل مؤثر بر آن در ميان اقوام عمده ايراني و مشخص‌كردن هويت جمعي غالب آن‌ها است. چارچوب نظري اين پژوهش، چارچوبي تركيبي مبتني بر نظريه‌هاي روان‌شناختي اجتماعي و جامعه‌شناختي است. روش تحقيق در اين پژوهش پيمايشي بوده و داده‌ها از طريق پرسش‌نامه محقق‌ساخته جمع‌آوري شده است. نمونه پژوهش شامل ۱۱۲۰ نفر از اقوام ترك، بلوچ، عرب، فارس، كرد و لر مي‌باشد. نتايج پژوهش نشان داد كه هويت جمعي اكثريت شهروندان (۵۷ درصد) هويت ملي است. در ميان قوميت‌هاي مورد بررسي، هويت جمعي غالب اقوام شيعه (ترك، عرب، فارس و لر) هويت ملي و هويت جمعي اقوام سني (كرد و بلوچ) هويت قومي (محلي) مي‌باشد. از نظر هويت قومي، كردها قوي‌ترين و فارس‌ها ضعيف‌ترين هويت جمعي را دارند. از نظر هويت ملي، اعراب و كردها به ترتيب از قوي‌ترين و ضعيف‌ترين هويت جمعي برخوردارند. از نظر هويت جهان‌وطني، فارس‌ها داراي قوي‌ترين و بلوچ‌ها داراي ضعيف‌ترين هويت جمعي هستند. اين مطالعه نشان مي‌دهد كه تعداد زيادي از متغيرهاي مورد بررسي با هويت جمعي اقوام ايراني رابطه معناداري دارند. مهم‌ترين اين متغيرها عبارتند از: سفرهاي خارجي، رضايت از شرايط كشور، مطالعه روزنامه، نزديكي بين مذهبي و اقامت در ساير استان‌هاي كشور.