نقش انقلاب اسلامي در تحول هويت ملي ايرانيان

پيش از پيروزي انقلاب اسلامي در ايران زمينه‌هاي مناسب اجتماعي براي هويت ملي در جامعه ايران كم بوده و انقلاب اسلامي در ايران زمينه بازسازي بيشتر هويت ملي ايراني را فراهم كرده است. مفهوم ملي‌گرايي در جريان انقلاب تغيير ماهيت داده و خوانش جديدي از آن ارائه شده است كه با آرمان انقلاب اسلامي سازگاري دارد. در واقع انقلاب اسلامي، موجب تلفيق ملي‌گرايي در معناي وطن‌دوستي ضد استبدادي در سطح سياست داخلي و ميهن‌دوستي ضد بيگانه در سطح سياست خارجي با رويه‌هاي اسلامي انقلابي شده است. ملي‌گرايي در معناي ميهن‌پرستي نه تنها در تقابل با تفكر انقلابي قرار نمي‌گيرد، بلكه در راستاي تحكيم آن معنا مي‌يابد. ملي‌گرايي در روند تحولات بنيادين از قبيل انقلاب‌ها چهره‌اي دوگانه مي‌يابد كه نمي‌توان درباره جمع‌پذيري يا تباين آن با گفتمان انقلاب اسلامي، حكم قطعي صادر كرد. جمهوري اسلامي ايران در برخي وقايع و تحولات سياسي- اجتماعي مهم مانند جنگ تحميلي، مسأله هسته‌اي، رويكرد نسبت زبان فارسي و هويت باستاني، نشان از ايجاد تلفيق سازنده ميان دو منبع هويتي ايراني بودن و اسلامي بودن دارد. لذا اين مقاله در پي تبيين نقش انقلاب اسلامي ايران در تحول هويت ملي ايراني است. نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه ملت ايران ملتي مستقل، آزاد و هوشمند و به هويت ملي و اسلامي خود علاقه‌مند هستند. براي اين كه اين هويت ملي دچار مشكل نشود، مي‌بايست اهداف انقلاب اسلامي احيا شود، آرمان‌هاي انقلاب اسلامي به خوبي تبليغ شود و به مردم ايران در مسائل ملي و سياسي و به‌ويژه نسبت به دنياي غرب در هويت‌زدايي ملي اطلاعات لازم داده شود.