فلسفه اشراقي به‌منزله بنياد هويت ايراني اسلامي

تسلط استعمار غرب بر ايران كه با ناآگاهي از مباني فكري تمدن غربي همراه بود، موجد شكل‌گيري جريان غرب‌زدگي در جامعه ايران و ناآگاهي از تقدير تاريخي تفكر غربي شد. بدين ‌ترتيب تلاش براي رشد و پيشرفت تكنولوژي به ‌منزله يگانه راه رهايي و غفلت از سويه‌هاي فرهنگي تمدن غرب، مظاهر ناآگاهي تاريخي‌اي شد كه هويت جمعي ما را به مخاطره افكنده و موجب هم‌افق شدن تقدير تاريخي ايران با تقدير تاريخي غرب شده است. با عطف نظر بدين مهم، گسست از تقدير تاريخي غرب و احياي هويت جمعي از گزند فرهنگ مادي مغرب‌زمين مسأله‌اي است كه پيشنهاد راهبردي براي آن از اهميت بسياري برخوردار است. به نظر مي‌رسد بازيابي هويت ايراني- اسلامي راهبرد گسست از اين نيهيليسم و پوچي تام و تمام حاكم بر تاريخ غرب باشد؛ هويتي ايراني- اسلامي كه ضمن احترام به دستاوردهاي تمدن غربي، به جستجوي امر قدسي و بازتوليد سويه‌هاي معنوي حافظه ازلي ايران‌زمين دعوت مي‌كند. با عنايت به اين تلقي مي‌توان حكمت اشراقي را به ‌منزله بنيان هويت ايراني اسلامي بازتوليد كرد؛ زيرا تأكيد حكمت اشراقي بر جستجوي امر قدسي و اتصال به مبدأ حقيقت، ما را از تقليل‌گرايي خرد ابزاري غرب، كه غايت قصواي هستي انسان را محدود به ارضاي غرايز حيواني مي‌كند، مصون مي‌دارد و با پرتو انداختن انوار شرقي بر حيات مادي در جهت محقق ساختن استعدادهاي معنوي انسان حركت مي‌نمايد.