نگرشي در ابعاد اجتماعي هويت ايرانيان با تكيه بر ديوان اشعار مطالعۀ موردي دوره دوم صفوي

هويت اجتماعي به‌عنوان بخش مهمي از هويت افراد يك جامعه نمايانگر فرهنگ و لايه‌هاي عميق هويتي آن جامعه است؛ لايه‌هايي كه شامل ارزش‌ها و هنجارها مي‌شوند. در مطالعات تاريخي يكي از دشواري‌هاي مورخان دسترسي به داد‌هايي مربوط به حوزه اجتماعي و زندگي جمعي انسان‌ها است. ادبيات فارسي ايران به‌خصوص در دوره صفوي كه به زبان و زندگي عامه مردم بيشتر از هر زمان ديگر نزديك و آميخته شد و در زندگي آن‌ها تأثير گذاشت و از افكار مردمان كوچه و بازار تأثير پذيرفت، مي‌تواند منبعي مؤثر براي مطالعات تاريخي در عرصه اجتماعي و درك هويت اجتماعي مردمان اين عصر باشد و در كنار منابع تاريخي مورخان را ياري دهد. لذا سؤال اين پژوهش اين است كه كدام ابعاد هويت اجتماعي در آثار شاعران اين دوره تبلور يافته‌اند؟ اين پژوهش با روش تاريخي و به شيوه توصيفي تحليلي در صدد برسي ابعاد هويت اجتماعي مردمان عصر صفوي از خلال دواين شاعران دوره دوم صفوي برآمده و نتايج حاكي از آن است كه در ديوان‌هاي شعر باقي‌مانده از اين زمان به‌خصوص شاعران مطرح و آشنا براي مردمان، ابعاد اعتقادي و مذهبي، باورها، زندگي روزانه، ازدواج، تعاملات، رسوم و مواردي از اين دست نمود يافته‌اند.