منابع آب كارستي در نواحي مرزي ايران

منابع آب كارستي، جزء ذخاير آب زيرزميني است كه به شكل طبيعي، عمدتاً به‌صورت چشمه از زمين خارج مي شود. در اصطلاح فني به پديده خوردگي و انحلال توده سنگ‌هاي كربناته (عمدتاً آهك و دولوميت)، كارست گفته مي‌شود. اين پديده در ساير سنگ‌هاي انحلال‌پذير مانند سنگ‌هاي سولفاته و كلروره نيز رخ مي‌دهد. پديده فوق در سنگ‌هاي آواري نيز، ديده مي‌شود. همچنين ماسه‌سنگ‌ها و كنگلومراهاي داراي رسوبات كربناته و يا سولفاته نيز تحت تأثير انحلال، كارستي خواهند شد. عمده مناطق مرزي كشور داراي ذخاير غني آب كارستي مي‌باشند. منابع فراواني از آب‌هاي زيرزميني به‌صورت آبخوان‌هاي كارستي در زون‌هاي زاگرس، البرز، ايران مركزي، مكران و كپه داغ وجود دارد. سنگ‌هاي كربناته همچنين ميزبان نيمي از منابع هيدروكربور جهان هستند. ظرفيت بهره‌برداري اصولي و مبتني بر پارامترهاي هيدروژئولوژي-زيست‌محيطي اين منابع آبي مرزي، به علت حساسيت‌هاي استراتژيك نواحي مرزي، تاكنون فراهم نشده است. اين جستار مي‌كوشد تا بر مبناي شواهد زمين‌شناسي نواحي مرزي ايران به ظرفيت ذخاير آب‌هاي كارستي اين مناطق بپردازد.