گونه‌شناسي استراتژي از نگاه قرآن

آنچه امروزه در قالب استراتژي مبناي عمل در بسياري از فعاليت‌هاي مديريتي قرار مي‌گيرد، ريشه‌اي غربي داشته و توسط متفكران غربي بسط و توسعه يافته است. اين در حالي است كه قرآن به عنوان كتاب راهنماي انسان در بر دارنده مفاهيم بنيادين براي هدايت انسان مي‌باشد. از همين رو، به‌ منظور طراحي مسير پيشرفت در جهت تحقق الگوي اسلامي پيشرفت، استراتژي اتخاذ شده بايد متناسب با تعاليم و مفاهيم قرآني باشد. بنابراين در اين پژوهش تلاش داريم تا مفهوم استراتژي در قرآن را تبيين كنيم و آن را با مفهوم استراتژي در مديريت انطباق دهيم. با توجه به اينكه استراتژي به طور كلي به عنوان راه و مسير رسيدن به هدف تعريف مي‌شود، در اين پژوهش ابتدا مفاهيم مرتبط با راه و مسير در قرآن را مشخص كرده و ويژگي‌ها و مشخصه‌هاي هر كدام را استخراج مي‌كنيم. از ميان مفاهيم استخراج شده، در اين پژوهش بر صراط، سبيل و طريق تمركز خواهيم داشت. در ادامه مفهوم استراتژي در مديريت را تبيين كرده و با مفاهيم قرآني تطبيق مي‌دهيم. بر اساس نتايج به دست آمده، صراط متناظر با تدوين استراتژي بوده و با رويكرد بالا به پايين در استراتژي تطابق دارد. در مورد سبيل مي‌توان گفت، با اينكه رويكردي از بالا به پايين دارد، اما مباحث مرتبط با پياده‌سازي استراتژي را در بر مي‌گيرد. در نهايت طريق همانند سبيل با پياده‌سازي استراتژي تناظر دارد اما رويكردي پايين به بالا را اتخاذ كرده است.