تهديدات اكوسايبرنتيكي، چهارچوب نوين تهديدات عليه زيست‌بوم

پژوهش حاضر در آمدي بر معرفي علمي و مصداقي تهديدات اكوسايبرنتيكي است. اكوسايبرنتيك، دانشي است كه موضوع اصلي آن، اعمال كنترل بر زيست‌بوم (و به تبع آن، تمامي اجزاي وابسته به‌ آن، خصوصاً انسان) است. اين كار از طريق كنترل آن زيست‌بوم از طريق اطلاعات و با توجه به مؤلفه‌هاي زيستي و غيرزيستي ‌موجود و به واسطه‌ي اعمال تغييرات بر اين عناصر انجام مي‌شود. تفاوت تهديدات اكوسايبرنتيكي با تهديدات مرسوم زيستي در آن است كه در تهديدات زيستي، عموماً هدف عامل، تخريب و تغيير است و اهداف ثانويه و مستمر را در بر ندارد. اما تهديدات اكوسايبرنتيكي، به‌دنبال كنترل زيست‌بوم در مسير مشخصي است كه الزاماً از كانال تخريب و نابودسازي نمي‌گذرد؛ بلكه اتكا بر تغيير جريان اطلاعات زيست‌بوم دارد و مي‌تواند به طرق مختلف صورت پذيرد. در رخدادهاي اكوسايبرنتيكي، خودكنترلي و تعادل ذاتي از زيست‌بوم گرفته شده و نوعي دگركنترلي توسط عامل مهاجم اعمال مي‌شود كه سير طبيعي زيست‌بوم را تغيير مي‌دهد. خرچنگ سبز خليج ماين در آمريكا، شانه‌دار درياي مازندران و درخت كَهور آمريكايي در استان‌هاي جنوبي كشور، از مصاديق تهديدات اكوسايبرنتيكي هستند. در زمان حاضر، توجه پدافندي به وجه كنترلي منابع طبيعي كشور در عرصه‌ي نبردهاي اكوسايبرنتيكي، بسيار ضروري است؛ لذا تدوين راهبرد و برنامه‌ي ملي مبتني بر پروتكل‌هاي بومي كنترل ‌زيست‌بوم (و نه پروتكل‌هاي بين‌المللي) شايد يكي از ضروري‌ترين موضوعات در مجموعه‌ي محيط‌زيست كشور باشد. يكي از ابزارهاي مهم در مطالعه و پيش‌بيني تهديدات اكوسايبرنتيكي، طرح «طبقه‌بندي اثرات زيست‌محيطي گونه‌هاي مهاجم» است كه مي‌تواند از وقوع تهديداتي مشابه كهور آمريكايي و يا شانه‌دار درياي مازندران جلوگيري نمايد.