عشق و تأثير آن در يگانگي و بيگانگي از منظر مولوي

تحقيق در تأثير عشق بر يگانگي و بيگانگي از منظر مولوي با عنايت به اهميت موضوع ضروري مي‌نمود، با اين كه محقّقان بزرگ متعدّدي كتب و مقالات فراواني دربارة مولوي تأليف كرده اند؛ امّا نياز به پژوهش حاضر در اين زمينه از منظر مولوي احساس مي‌شد. ما در اين مقاله با مراجعه به آثار مولوي از قبيل مثنوي، ديوان شمس، فيه ما فيه، غيره؛ با استفاده از مباني نظري قرآن كريم و كتب معارف ديگر و مراجعه به ساير منابع به بررسي و تحقيق پرداختيم؛ در نتيجه تأثير معني‌دار عشق در بيگانگي و يگانگي از منظر مولوي ملموس و مبرهن گشت. مولوي منشأ، سرچشمة يگانگي و علت منشأ هستي را معشوق حقيقي يعني حضرت حق مي‌داند. از منظر او عشق حقيقي فقط براي خداست. كساني كه در آن جهت قدم برمي‌دارند به درياي يگانگي او مي‌پيوندند، جاودانه مي‌شوند و هر چيزي به هر نحوي كه مانع از طي اين راه گردد بيگانه محسوب مي‌شود حتي اگر خود وجود انسان باشد. عشق خود با عنايت به معني آن، در درون خود بيگانگي و يگانگي را دارد از طرفي جسم عاشق را رنجورتر و رخسارش را زردتر مي‌كند يعني او را بيگانه‌اش مي‌داند و از جهت ديگر براي جان و روحش به عنوان قوت جان‌فزا او را به يگانگي معشوق رهنمون مي‌گردد. در اين مقاله يگانگي و بيگانگي از منظر مولانا به پنج محور مهم كه داراي برجستگي خاصي هستند تقسيم مي‌شود. با شيوة تحليل محتوايي ضمن بررسي اين مسأله به معني‌دار بودن اين فرضيه كه عشق از منظر مولوي در يگانگي و بيگانگي تأثير فراواني دارد به نتيجه مطلوبي رسيده و به سوال فرضيه پاسخ لازم را داده شده است.