يگانگي هستي بر پايۀ عشق در انديشه جلال الدين مولوي و بيدل

مسئله اساسي در اين پژوهش بررسي مفهوم عشق در انديشة مولوي و بيدل دهلوي است. عشق و محبت و جايگاه آن در معرفت از جمله مباحث اساسي عرفان به شمار مي رود. طوري كه برخي عرفان اسلامي را به دو گروه عرفان عاشقانه و تصوف عابدانه تقسيم كرده و براي هريك وجوه تمايزي قائل شده اند. تقريباً اغلب عرفا در اقوال خود بحثي در مقولۀ عشق دارند كه اغلب به دو مفهوم آفاقي و انفسي به كار رفته است. مولانا و ابوالمعاني بيدل نيز از جمله كساني هستند كه اين مبحث بخشي از دغدغه معرفتي ايشان را شامل مي شود. به عقيدۀ ايشان آفرينش ماحصل عشق ورزي و محبت الهي است. عشق بالاترين نيرو و كششي است كه در كل كائنات جريان دارد. هر دو عارف به ديرينگي عشق ايمان داشته و خود را از هم پيمانان عهد الست معرفي مي كنند. نگارنده در مقاله حاضر سعي دارد تا از اين دريچه به انديشه هاي اين دو شاعر پرداخته و به واگويي حديث عشق از منظر ايشان و چگونگي بازتاب مفاهيم آن بپردازد.