نقد فرماليستي دوغزل ازعبدالمجيد تبريزي

Formalistic criticism of Doghzal by Abdul Majid Tabrizi

نقد فرماليستي يكي از گونه هاي معاصر نقد ادبي به شمار مي رود كه مبناي آن مطالعۀ فرم ، بررسي وجوه ادبيّت و نيز ارائۀ فرم هاي مختلف ادبي مي باشد.نقد فرماليستي نقدي است كه بر پايۀ زبان شناسي شكل گرفت و ادبيّت متن را نتيجۀ به كارگيري خاص نويسنده يا شاعر از زبان مي داند.فرماليست ها اثر ادبي را صرف نظر از محتوا و جريانات تاريخي و سياسي، اجتماعي عصر نويسنده بررسي كرده و با بررسي فرم (شكل) اثر ادبي زيبايي ها و ناگفته هاي نهفته در متن را آشكار ساخته و زواياي مختلفي از متن را براي مخاطب خود نمايان مي سازند و از اين رهگذر خواننده را به كليّتي از جهان بيني شاعر يا نويسنده نزديك مي گردانند .تحليل و بررسي آثار كلاسيك با نگرش و رويكردي معاصر خواننده را با خوانش متفاوتي از متن روبه رو مي كند، نظريۀ فرماليست ها كه تناسب و هماهنگي بسياري با آثار كهن فارسي دارد قابليّت بررسي انواع قالب هاي شعري به ويژه قالب غزل كه فضايي سرشار از عاطفه، تخيّل و موسيقي در آن جريان دارد را دارا مي باشد.در اين مقاله ضمن معرفي اجمالي نقد فرماليستي، دوغزل ازعبدالمجيد تبريزي كه از شاعران قرن هشتم قمري و يكي از نمايندگان سبك عراقي در خطّۀ آذربايجان به شمار مي رود را با توجه به ديدگاه فرماليست ها مورد نقد و بررسي قرار مي دهيم.