نقد تطبيقي رمان كليدر و اينجه ممد از نظر شخصيت پردازي و محتوا

A comparative review of Klider and Inje Mamed s novel in terms of characterization and content

ادبيات تطبيقي، علمي است كه به سنجش آثار، عناصر، انـواع سبك‌ها، دوره‌ها، جنبش‌ها و چهره‌هاي ادبي و به طور كلي مقايسة ادبيات در مفهوم كلّي آن در دو يا چند فرهنگ و زبان مختلف مي‌پردازد. ادبيات تطبيقي از ادبيات، روابط ادبي، ذوق‌ها، عواطف و احساسات ملل مختلف سخن مي‌گويد و بازتاب ادبيات ملّتي را در ملّت‌هاي ديگر تحليل مي‌كند. دو كشور ايران و تركيه در دورة معاصر، تحولات سياسي و فرهنگي مشابهي را پشت سر گذاشته‌اند و همين امر موجبات دگرگوني عميقي در ادبيّات دو ملّت شده است و شاعران و نويسندگان، به عنوان بازتاب دهندگان تحوّلات اجتماعي و سياسي نقش مهمّي در انعكاس اين وقايع داشتند، بر همين اساس آثار داستاني مصطفي ياشار كمال و محمود دولت‌آبادي، دو داستان‌نويس معاصر به دليل برخورداري از زمينه‌هاي سياسي، فرهنگي و اجتماعي يكسان، قابل بررسي و تطبيق هستند. از اين‌رو، پژوهش حاضر به روش توصيفي-تحليلي و با تكيه بر مكتب ادبيّات تطبيقي فرانسه كه دامنة آن منحصر و محدود به تأثير و تأثّر نويسندگان و شاعران از همديگر است، به تطبيق رمان اينجه‌مِمِد و كليدر، پرداخته‌است. يافته‌هاي پژوهش، نشان از آن دارد كه به خاطر تقدّم زماني رمان اينجه‌مِمِد ياشار كمال بر كليدر دولت‌آبادي، رگه‌هايي از تأثيرگذاري اينجه‌مِمِد بر كليدر در زمينة محتوا، شخصيت‌پردازي و برخي حوادث داستان مشاهده‌مي‌شود. افزون براين از جمله شباهت‌هاي دو رمان؛ حماسي بودن، داشتن خاستگاه شفاهي و فولكلور، تأثير رئاليسم سوسياليستي، عيار بودن قهرمانان داستان است.