نشانه شناسي گفتماني قهرمان، با تأكيد بر نقش حمزه در فيلم الرساله

Message The يا الرساله يكي از بهترين و مهمترين فيلم‌هاي تاريخي در باره پيدايش اسلام تا رحلت پيامبر است كه در ايران به نام محمد رسول الله شناخته مي‌شود كه در اين مقاله با نام اصلي‌اش يعني الرساله خوانده خواهد شد. تحليل اين اثر از جهات شخصيت پردازي، صحنه، ديالوگ، موسيقي، فيلم نامه، كارگرداني و... جاي تأمل بسيار دارد. آنچه در اين نوشته مورد تاكيد قرار خواهد گرفت تبيين شخصيت حمزه است كه سيطره‌اش بر تمامي صحنه‌هاي حاضر و غايب، مثبت و منفي به عنوان قهرمان اصلي فيلم حكم فرماست. مساله اين مقاله، نشانه شناسي نظام‌هاي گفتماني قهرمان فيلم الرساله است كه نشان دهد چگونه سازندگان آن توانسته‌اند گفتمان‌هاي غالب و مغلوب جامعه را با نقش آفريني شخصيتي چون حمزه در قالب قهرمان ترسيم و لايه‌هاي پنهان و خرده گفتمان‌هاي فرهنگي جامعه جاهلي و ظهور اسلام را به عنوان گفتمان جديد تبيين نمايند. نظريه گفتماني لاكلا و موف كه مناسب تحليل آثار داستاني است و با كمك نشانه شناسي سه مرحله (سلطاني، 1393) مي‌تواند در بازنمايي لايه‌هاي پنهان اين اثر كمك و خرده گفتمان‌هاي فرهنگي غالب و مغلوب را تبيين كند كه هر كدام از اين گفتمان‌ها از چه روش‌ها و ابزارهاي ضمن برجسته كردن خود، سعي در به حاشيه راندن رقيب بهره برده‌اند.