پژوهشي در مزار و آيين زيارت حضرت حمزه(ع) با تأكيد بر سنت و سيره

حمزه بن عبد المطلب، عموي پيامبر اكرم(ص) از معدود شخصيت هايي است كه پس از گرويدن به اسلام، تمام توان خود را براي حراست از رسول خدا(ص) و پيشبرد اهداف آن حضرت به كار بست. رشادت ها و فداكاري هاي مخلصانه او در غزوات بدر و احد و برخي از سرايا از او چهره اي اسطوره اي و قهرمان ترسيم كرد. شهادت مظلومانه او در سال سوم هجري و مثله شدنش توسط مشركان قريش در احد و ملقب شدنش به سيد الشهداء از سوي پيامبر و تأكيد آن حضرت بر عزاداري و زيارت حمزه، موجب اهتمام مسلمانان به تكريم و زيارت او در طول قرون اسلامي بوده است. در اين مقاله كه به روش توصيفي – تحليلي سامان يافته است، زيارت حمزه در سنت معصومين(ع)و سيره مسلمانان، مورد بررسي قرار گرفته و از آئين و رسوم زيارت قبرش و نيز از مدفن و بقعه وي در ادوار مختلف سخن گفته شده است. برآيند مقاله حاكي از آن است كه زيارت حضرت حمزه از همان زمان شهادتش مورد اهتمام رسول خدا(ص)، حضرت زهرا(س) و ديگر معصومان و صحابه و تابعين بوده است. اقتداي به اين سيره در تمام ادوار اسلامي مد نظر مذاهب مختلف اسلامي بوده و افزون بر موسم حج كه زائران بيت الله الحرام و مرقد مطهر نبوي به طور معمول به زيارت حمزه و ديگر شهداي احد رهسپار مي شوند، در ديگر مناسبت ها نيز زيارت حمزه مد نظر مسلمانان بوده و رسوم خاصي وجود داشته است.