بيت المال در نهج البلاغه

عدالت از مسایلی است كه به وسیله اسلام، حیات و زندگی را از سر گرفت و ارزش فوق العادهاي یافت. امام علی(ع) تعادل اجتماع و حفظ سلامت و آرامش آن را در اجراي عدالت می بیند: العدل یضع الأمور مواضعها... بیت المال از مباحثی است كه در سخنان گوهربار مولاي متقیان، بسیار به آن پرداخته شده و در خطبه ها و نامه ها به منابع و طریق جمع آوري، نگهداري و توزیع عادلانه ي بیت المال اشاره فرموده اند كه می تواند به پیروان راستین آن امام همام كمك كند تا بر اساس رهنمودهاي راهگشاي پیشواي عدالت، طرح و برنامه دهند و قوانین اجرایی و نظارتی را تصویب و تنفیذ نمایند؛ چرا كه عدالت خواهان در آموزه هاي آن حضرت، امانت را والاترین چیز و امانت داري را برترین كار می بینند. امام اول شیعیان، نظارت بر بیت المال را از وظایف اصلی حاكم اسلامی دانسته و مسئولیت مستقیم نظارت بر بیت المال را بر عهده ي وي نهاده است تا با متخلفان برخورد كند. از نظر علی(ع) گارگزاران بیت المال باید امانت دار، با تجربه، داراي شرم و حیا، اصالت خانوادگی، بزرگوار و بی اعتنا به دنیا و زیورهاي آن و حافظ نوامیس مردم باشند. بنابراین در این جستار سعی بر آن است كه به مقوله بیت المال از دیدگاه آن حضرت از مرحله طرح، چگونگی اجرا و نظارت و بررسی در حد توان پرداخته شود.