توزيع ناموزون فرصت ها و ضرورت برنامه ريزي فضايي در مناطق محروم روستايي (مطالعه موردي: استان كردستان)

نگاهی به تجربه تاریخی فرایند توسعه در كشورهای توسعه یافته، به وضوح این امر را معلوم میسازد كه توسعه روستایی بعنوان بنیان توسعه ملی، بایستی در اولویت برنامه ها و محور سیاستها قرار گیرد. بر همین اساس پژوهش حاضر با بهرهگیری از روشهای كمی سعی دارد با استفاده از منابع اسنادی و آمارنامه سرشماری عمومی نفوس و مسكن در سال 5831 ، به سطحبندی توسعه و سنجش توزیع فرصتها در مناطق روستایی شهرستانهای استان كردستان بپردازد. بر همین مبنا بررسی حاضر قصد دارد تا میزان توسعه اجتماعی مناطق مورد مطالعه را در قالب 8 شاخص زیربنایی، آموزشی ، فرهنگی- مذهبی برای 404 روستا كه از 3 شهرستان بصورت تصادفی بعنوان جامعه آماری انتخاب گردیدهاند با بهرهگیری از مدل تاپسیس و نرم افزارهای Excel و Spss با رویكردی توصیفی - تحلیلی، مورد ارزیابی قرار دهد. ارزیابی سطح توسعهیافتگی مناطق مورد پژوهش حاكی توزیع ناعادلانه خدمات و امكانات و بدنبال آن توزیع نامتوازن فرصتهاست كه منجر به ایجاد شكافی عمیق بین مناطق روستایی استان كردستان گردیده است. بطوری كه در شاخصهای زیربنایی شهرستان مریوان با 0/53 دارای بیشترین توسعه روستایی و شهرستان بیجار با0/45 كمترین میزان توسعه را در بین مناطق روستایی استان به خود تخصیص دادهاند و در شاخصهای آموزشی روستاهای شهرستان قروه با0/71 توسعه یافته و شهرستان بیجار با 0/34 كمترین میزان توسعه را دارا بودهاند. همچنین در شاخصهای فرهنگی- مذهبیمناطق روستایی شهرستان كامیاران با 0/87 بسیار توسعهیافته و مناطق روستایی بیجار با0/10 كمترین میزان توسعه را داشتهاند. نتایج همچنین نشان میدهد محرومیت بالا به ترتیب در برخورداری از شاخصهای زیربنایی و سپس فرهنگی- مذهبی در مناطق روستایی استان كردستان بسیار مبرهن است و لذا نابرابری در میزان دسترسی به فرصتها در مناطق میطلبد كه مسئولین امر در راستای تحقق عدالت اجتماعی، دسترسی یكسان به فرصتها و بهبود وضعیت مناطق محروم، ضمن بازنگری دقیق، جهت رفع نابرابریهای منطقهای، راهبرد برنامهریزی فضایی را در دستور كار خود قرار دهند.