مدخلي بر تعاملات آزادي و عدالت

در اندیشه و نظام اسلامی ، بین آزادى و عدالت تناقض، تزاحم، واگرایى و تنافر غایات و اهداف وجود ندارد و عدالت، تنها حدود آزادى را بر مبناى شریعت الهى و منابع آن تحدیدمىكند و وظیفه تأمین و استیفاى متعادل آن را براى همه افراد بر عهده دارد. این دو مفهوم نه تنها متنافىالاجزاء نیستند، بلكه مكمل و متمم یكدیگر هستند. اندیشه اسلامی، آزادى معارض با عدالت و به دیگر سخن آزادى ناعادلانه را از بن آزادى نمىداند و براي اینگونه آزادي مشروعیت و روایی شرعی و عقلایی قائل نیست همچنانكه همین حكم و گزاره را نیز براي عدالت معارض با آزادي صادق میداند و عدالت بدون آزادي را نیز بی محتوا و بیمعنی به شمار میآورد زیرا عدالت به معناى عمل بر مبناى معیار شریعت و انجام تكالیف خاص شرعى در جهت وصول به سعادت الهى است و آزادى هم به این معناست كه در مسیر این عمل، مانعى وجود نداشته باشد و فرد از موانع و محدودیتهاى نفسانى و طاغوتى رها باشد تا بتواند با كنار زدن بندگى غیرخدا، خود را خلاص كند و با امتثال شریعت به آزادى واقعى كه همان سعادت دنیوي و اخروى است برسد. همچنین آزادى در این معنا فقط به رفع محدودیتها و موانع پیش گفته خلاصه نمىشود، بلكه همهى افراد باید داراى آزادى عمل براى شركت در مسابقه انجام تكالیف باشند و جهت تحقق استعدادهاى خویش از امكانات عادلانه و برابر برخوردار شوند.