كاربرد فرآيند خواندن در فرآيند فهم متن

«خواندن»، فرآیندی است پویا كه به ویژه در متن های «نوشتنی» كه خواننده دوباره، آنها را «می نویسد» و خواننده را به خواندن آگاهانه دعوت می كند و او را سرمست می كند، در خور توجه است. خواندن به مثابه ی گفتگویی كه در آن، بین آنچه متن میگوید و آنچه خواننده پایه ی پیش فرضی ها به آن دست یافته تلاقی و همگرایی پدید میآورد. هدفی خواندن، صرفاً یافتن و كشفی معانی پنهان متن نیست، بلكه خواننده با خواندن، در پی نفس كشیدن و زیستن در معانی است. به این ترتیب، خواننده با عناصر درونی و دلالت های معنایی متن آشنا می شود. این چنین خواندنی، خواننده ی منفعل و مصرف كننده را كه با ایستایی به متن نگاه می كند برنمی تابد. در برابر خواننده ی منفعل، خواننده ی فعال از توانایی های زبان شناختی، معناشناختی و زیباشناختی بهره مند است و چنین خواننده ای، مطلوب آفریننده ی متن ادبی است.نظریه ی «خواننده محوری»، تمایز بین متن «خواندنی» و متن «نوشتنی» و تمایز بین «نویسنده» و «نویسا» از دیگر مباحثی است كه نویسنده در این مقاله به آنها پرداخته است.