عوامل موثر گزارش شده براي سوءرفتارهاي پژوهشي در تحقيقات ايران

Reported causal factors for research misconducts in Iranian research

دغدغه ها و نگراني هاي اساسي در پيوند با سلامت پژوهش سبب شده است تا سوءرفتارهاي پژوهشي در تحقيقات ايران به عنوان موضوعي در خور بررسي، در مطالعات مطرح شوند؛ اما لازمه ي داشتن سياست عيني و خط مشي روشن براي مديريت سوءرفتارهاي پژوهشي و تمهيد سلامت پژوهش در تحقيقات كشور، داشتن آگاهي و شناخت كافي درباره ي عوامل ايجادكننده ي آن هاست. در مطالعه ي حاضر تلاش شده تا شواهد گزارش شده در مطالعات داخل كشور درباره ي سوءرفتارهاي پژوهشي و عوامل موثر بر آن ها بررسي شوند. به اين منظور، سي مطالعه ي انجام شده درباره ي سوءرفتارهاي پژوهشي ايران شناسايي و براي مطالعه ي اسنادي انتخاب شدند. عوامل شناسايي شده از شواهد مربوط به سوءرفتارهاي پژوهشي گزارش شده در ذيل سه مجموعه ي 1. عوامل ساختاري شامل فشار نشر، سياست هاي ارتقاي علمي، تامين بودجه ي پژوهش و حفظ موقعيت شغلي؛ 2. عوامل سازماني شامل محيط پژوهش، فعاليت هاي نظارتي كنترلي بر پژوهش و آموزش فعاليت هاي پژوهشي؛ 3. عوامل فردي شامل مهارت هاي پژوهشي، مدرك گرايي، منافع مالي حاصل از پژوهش، درك و قضاوت اخلاقي فرد تعيين و تعريف شدند. بر اين اساس، الگوي تحليلي عوامل موثر براي سوءرفتارهاي پژوهشي گزارش شده در مطالعات ايران تدوين شد. همچنين نتايج اين مطالعه نشان دادند كه مطالعات انجام شده در كشور آن چنان كه بايد، به بررسي متغيرهاي مربوط به عوامل فرهنگي و عوامل موقعيتي، نپرداخته اند و عمدتاً به مصاديق بارز سوءرفتارهاي پژوهشي مانند داده سازي و تحريف داده ها، به ويژه سرقت علمي، توجه كرده اند.

Substantial concerns about the research integrity in Iran have caused research misconducts to be issue for studies. But adequate recognition about causal factors is a necessary part of clear and explicit policy in order to manage the research misconducts and supply the research integrity. This study attempted investigating the available evidence on the reported research misconducts in the Iranian research and its causal factors. Therefore, 30 studies on the Iranian research misconducts were studied. The detected factors to research misconducts based on the reported evidence included: 1. Structural factors such as publication pressure, scientific promotion policies, research funding and job preservation; 2. Organizational factors such as research environment, regulatory-control activities on research and teaching research activities; 3. Personal factors such as research skills, degree orientation, financial benefits, understanding and moral judgment. The analytical model of causal factors was designed. Therewith, cultural and situational factors have received less attention in the literature and they have major focus on the obvious types of research misconduct (data fabrication, Falsification and Plagiarism), especially plagiarism.