طبقه‌بندي ابزارهاي پيش ارزيابي سياست با رويكرد آينده‌پژوهي

ategorization of policy ex ante evaluation by futures studies approach

امروزه نماد سياست بهتر و هوشمندانه تر، پيش ارزيابي سياست است كه در قالب مدل‌ها، روش‌ها و ابزار‌ها منجر به آگاه سازي سياستگذاران و ذي نفعان شده و در نتيجه سبب بهبود كيفيت سياست عمومي و ارتقاء هبستگي سياستي مي گردد. در اين مقاله بر طبقه بندي روش‌ها و مدل‌هاي/ابزارهاي پيشيني ارزيابي سياست مانند تجزيه‌وتحليل هزينه فايده، هزينه اثربخشي، ارزيابي اثر و... تأكيد شده است و طبقه‌بندي ازنوع عملياتي ابزارهاي پيش ارزيابي سياست با روش كيفي گروه‌هاي كانوني انجام‌شده است كه چهارده مدل و روش /ابزار پيش ارزيابي با توجه به سازه‌هاي مبنايي «قابليت» و «ماهيت روش» طبقه‌بندي‌شده‌اند در اين طبقه‌بندي توجه به برجسته نمودن رويكرد بديل محورنه‌تنها به‌عنوان حوزه‌اي كمك‌كننده به آگاه‌سازي سياستگذاران بلكه به‌عنوان تحولي قابليتي و روش‌شناختي در ابزارهاي پيش ارزيابي سياست مطرح است؛ اما يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه اكثر روش‌هاي مرسوم و متداول پيش ارزيابي با رويكرد آينده محوري طراحي و به كار گرفته نشده‌اند و بيشتر اين روش‌ها و ابزار‌ها داراي قابليت برنامه‌ريزي محوري مي‌باشند و همچنين به لحاظ ماهيت روش نيز كمي گرا هستند.