مباني و اصول مشتري مداري در اسلام

امروزه نقش مشتريان براي سازمان ها از حالت پيروي محض از توليدكننده، به هدايت سرمايه گذاران، توليدكنندگان و حتي محققان و نوآوران مبدل گشته است. به اين ترتيب بسياري از مفاهيم و تئوري هاي سازمان و مديريت بر محور «مشتري مداري» و چگونگي كسب رضايت مشتريان ارائه شده اند. در دنياي رقابتي و بازارهاي پيچيده داخلي و بين المللي امروز، سمت و سوي كليه فعاليت هاي سازمان ها براي تامين نيازهاي مشتريان و مخاطبان و كسب رضايت و اعتماد آن ها مي باشد. در بازار گسترده امروز موفقيت يا عدم موفقيت هر سازماني به رفتار مشتري و مخاطب آن بستگي دارد. از طرفي از نگاه اسلام مشتري مداري را نوعي ارزش نهادن به انسان و تامين حوائج و نيازهاي او مي توان تعريف كرد. لذا با توجه به اينكه انسان موجودي است كه در ديدگاه دين مبين اسلام اشرف مخلوقات و خليفه الله مي باشد؛ فهم رهنمودها و اصول و مباني كه دين اسلام در زمينه مشتري مداري دارد بايد مورد توجه سازمان ها در جوامع اسلامي قرار گيرد. مقاله ي حاضر پس از بيان مفهوم مشتري و نيازهاي او و رضايت مشتريان، به بررسي آيات و روايات مرتبط با اين موضوع در سه سطح كلي زير مي پردازد: 1-مباني و اصول مشتري مداري در اسلام (مواردي را شامل مي شوند كه در تمامي معاملات مبنا قرار مي گيرند و در صورت تخلف از آن ها معامله با مشكل مواجه مي شود)؛ 2-روش هاي معامله و احكام برخورد با مشتري (شامل واجبات و محرمات و احكام معاملات مي باشد)؛ 3-رفتار و اخلاق در برخورد با مشتري تحقيق حاضر با هدف آشنايي با مباني و اصول و راه كارهاي ارائه شده در دين مبين اسلام در خصوص مفهوم «مشتري مداري» انجام شده است. اين مقاله از نوع تحقيقات كاربردي بوده و روش انجام آن پيمايشي و مطالعات كتابخانه اي مي باشد. همچنين ابزار گردآوري اطلاعات فيش برداري مي باشد.