ارزيابي تأثير چند قارچ كش رايج در كنترل بيماري سياهك پنهان سورگوم جارويي ناشي از قارچ Sporisorium sorghi در شرايط مزرعه

Effect of some conventional fungicides on control of broomcorn covered smut caused by Sporisorium sorghi in the field

بيماري سياهك پنهان سورگوم جارويي ناشي از قارچ Sporisorium sorghi Link جزو شايع‌ترين بيماريهايي است كه همه ساله بصورت اندميك در مزارع سورگوم جارويي منطقه ميانه و زنجان مشاهده و خسارات عمده‌اي را به اين محصول وارد مي‌كند. جهت ارزيابي تأثير چند قارچكش رايج بر كاهش يا ريشه‌كني مايه آلودگي بذرزاد قارچ عامل بيماري، دو آزمايش با بذور داراي آلودگي طبيعي و نيز با آلوده نمودن مصنوعي آنها، به ميزان 10 گرم تليوسپور به ازاي هر كيلوگرم بذر در مزرعه اجرا گرديد. بذرها با آغشته نمودن به تليوسپورهاي قارچ در آلودگي مصنوعي و بدون آغشته نمودن به آن و با فرض آلودگي طبيعي، پس از تيمار با دز 1/5 در هزار از قارچكشهاي كاربوكسين- تيرام، بنوميل، مانكوزب، مانب و پروپيكونازول كاشته شدند. تعداد گياهان مبتلا و سالم در هنگام برداشت، شمارش و داده‌هاي بدست آمده مورد تجزيه و تحليل آماري قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه بين تيمارها اختلاف معني‌داري وجود دارد. در آزمايش آلودگي مصنوعي تمامي تيمارها با تيمار شاهد اختلاف معني داري داشتند، درحاليكه در آلودگي طبيعي تيمار كاربوكسين- تيرام با شاهد اختلاف معني‌داري نشان نداد. در هر دو آزمايش قارچكشهاي پروپيكونازول، مانب و مانكوزب بيشترين و كاربوكسين تيرام كمترين تأثير را در كنترل بيماري از خود نشان دادند. تأثير مانب و مانكوزب اختلاف معني‌داري با پروپيكونازول در هر دو آزمايش نداشت. توصيه كاربرد بنوميل نيز براساس نتايج حاصل از آلودگي طبيعي در صورت در دسترس بودن قارچكش‌هاي پروپيكونازول، مانكوزب و مانب مناسب بنظر نمي‌رسد.