مؤلفه‌ها و عناصر بيدارگر شعر بهار در مقابله با سيطره‌ي استبداد

Explanatory Componentes and Elements of Bahar's Poetry in the Opposition with Despotism

ادبيات مشروطه بخشي از ادبيات غني و پربار ايران است كه در دوره‌اي شكل گرفت كه اوضاع سياسي اجتماعي، ساخت طبقاتي و بافت سنتي جامعه در حال تغيير بود.آنچه موجب تسريع اين تحول در سطح كشور مي‌شد، شعرها و اعمال مشروطه‌خواهان و روشنفكراني بود كه به صورت نظري و عملي در حوادث نقش مهمي داشتند و شعرهايشان كه به زبان بسيار ساده و عامه‌پسند سروده مي‌شد، زبانزد مردم كوچه و بازار بود.در ميان اين مشروطه‌خواهان و نوانديشان، ملك‌الشعراي بهار جايگاه ويژه‌اي داشت و شعرهايش بازتاب‌دهنده‌ي تحول زمان و نبوغ و آگاهي فراوان وي درباره‌ي شعر فارسي بود.نبوغي كه عناصر بيدارگرانه‌اي همچون وطن، استبدادستيزي، آزادي‌خواهي، حكومت قانون، استعمارستيزي، آزادي‌خواهي، حكوت قانون، استعمارستيزي، و حتي اسلام را به قالب‌هاي شعري كهن درآورد و موجب بيداري و روشنفكري جامعه‌ي زمان خود مي‌شد. در اين مقاله تلاش مي‌شود عناصر بيدادگر و هويت‌ساز شعر ملك‌الشعراي بهار، و انگيزه‌اي او از سرودن اين شعرها، و نيز تأثير آن‌ها بر جامعه تبيين شود.