استخراج تركبيات كيتين - كيتوزان موجود در اسكلت خارجي خرچنگ شناگر آبي (Portunus segnis Forskal، 1775) منطقه بندرعباس - خليج فارس

Extraction of Chitin-Chitosan component in exoskeleton of blue swimming crab (Portunus segnis Furskal, 1775), Bandar Abbas beach, Persian Gulf

در اين تحقيق استخراج كيتين-كيتوزان از پوسته خرچنگ شناگر آبي (Portunus segnis) انجام گرفت. نمونه برداري به صورت صيد ضمني و ماهانه (از خرداد تا اسفند 1391) از آب هاي ساحلي بندرعباس انجام شد. اسكلت خارجي خرچنگ به صورت دستي جدا و به چهار قسمت كاراپاس، سينه و شكم، چنگك و پاهاي راه روي تقسيم شد. كيتين-كيتوزان با روش شيميايي استاندارد استحصال گرديد. كيتوزان با حذف تركيبات معدني، پروتئيني، ليپيدي، رنگدانه اي(كيتين) و حذف گروه هاي استيل(كيتوزان) به دست آمد. درصد كيتين و كيتوزان به ترتيب 16/30% و 12/86% بود و ميزان رطوبت نيز 30/04% محاسبه گرديد. ميانگين طول و عرض كاراپاس و وزن خرچنگ ها و هم چنين مقادير كيتين وكيتوزان در فصل پاييز بيش تر از فصول ديگر بود (p<0.05). كيتين و كيتوزان موجود در پاهاي راه روي نيز بيش تر از ديگر اندام ها بود (p<0.05). نتايج تحقيق حاضر نشان داد كه پوسته خرچنگ به عنوان يك منبع بالقوه جهت توليد كيتين و كيتوزان مي باشد. استخراج مواد زيست فعال از دور ريزهاي موجودات دريايي مي تواند مسيري در جهت كاهش آلودگي هاي محيط زيستي و استفاده بهينه از آن ها باشد.

Marine water crabs (P. segnis) was used to obtain Chitin-Chitosan. Specimen captured as by-cache and monthly from Bandar Abbas beach (of khordad to esfand 1391). Exoskeleton of crabs divided to carapace، cephalotorex، claw and walking legs. Chitin-Chitosan was extracted with standardized chemical method. Chitosan was with demineralization، deproteinization، decoloration(Chitin) and deacetylation(Chitosan). Chitin and Chitosan yield of crab shell was determined %16/30 and %12/86 respectively. According to analysis، there were significant (p<0.05) changes between average of length and width of carapace and weight crabs. The population size of crabs captured was biggest in autumn season، also the highest content of Chitin-Chitosan were extract of this period. The result of the present investigation pave the way and provide the baseline information for the extraction Chitin-Chitosan from marine discard apart from opening the avenue of research to the future researchers.