مسئله كردها و روابط جمهوري اسلامي ايران و تركيه (2016-2002)

امروزه، اهميت مسئلة كردي در منطقة خاورميانه بيش از هر زماني ديگر است. ظهور حكومت اقليم كردستان در شمال عراق و منطقة خودمختار شمال سوريه و همچنين مبارزات مسلحانة پ.ك.ك. باعث تقويت ناسيوناليسم كردي در منطقه شده و نقشة سياسي خاورميانه را به چالش كشيده است. منافع مشترك ايران و تركيه در مسئلة جدايي­طلبان كرد باعث شده است تا آنكارا و تهران با تأسيس دولت مستقل كرد در شمال عراق به مخالفت پرداخته و به همكاري اطلاعاتي و عملياتي عليه گروه ­هاي تجزيه­ طلب كُرد يعني پ.ك.ك. و پژاك اقدام نمايند. تنش بين دو كشور در رابطه با برخي از تحولات منطقه ­اي از جمله تحولات سوريه بر ميزان همكاري دو كشور در رابطه با مسئلة جدايي­ طلبي كرد تأثير منفي داشته است. نوشتة حاضر با هدف بررسي تأثير مسئلة كردي در روابط ايران و تركيه در دورة حزب عدالت و توسعه به رشته تحرير در آمده است و در پي پاسخ­گويي به اين سئوال اصلي است كه «مسئله كردي به­ عنوان متغيير مستقل چه تأثيري در روابط جمهوري اسلامي ايران و تركيه در دورة حكومت حزب عدالت و توسعه داشته است؟» مقالة حاضر پس از بررسي پيشينة جنبش كردي و تحولات صورت گرفته در شمال عراق به مطالعة مسئلة پيدايش پ.ك.ك. و پژاك و مبارزات مسلحانة آن­ها پرداخته و تأثيرات آن دو بر روابط ايران و تركيه را بررسي نموده است. حمايت نظام بين­ الملل از جنبش جدايي طلب كرد و تبديل آن به يك آرزوي ديرينه براي كردها به ­عنوان بزرگ­ترين اقليت بدون دولت، همكاري مستمر ايران و تركيه را ضروري ساخته است.