بررسي توفيق يا عدم توفيق در مدل جامعه شناسي تاريخيِ تحليل سياست خارجي

مطالعه و تحليل سياست خارجي با وجود اين­كه مسيرهاي مشابه و بعضاً يكساني را همراه با نظريات روابط بين­ الملل طي كرده، مرزبندي و فاصله مشخصي را نيز با اين نظريات حفظ كرده است. در مقاله حاضر، به بررسي توفيق يا عدم توفيق در مدل جامعه ­شناسي تاريخيِ تحليل سياست خارجي پرداخته شده است. بدين منظور، اين پرسش اصلي را دنبال كرده­ ايم كه امكان ­پذيري مدل جامعه ­شناسي تاريخيِ سياست خارجي به چه ترتيب بوده و چه تأثيري بر تحليل سياست خارجي دارد؟ نگاه جامعه ­شناسي تاريخي تحليل سياست خارجي، اين قدرت افزون را مي­ دهد تا علاوه بر اين­كه تأثير متقابل گذشته و حال را تبيين كند، نگاهي به آينده داشته باشد و بذرهاي تغيير در آينده را درك كرده و نسبت به تبيين آن اقدام كند؛ يعني اين مطالعات قدرت پيش ­بيني را مشروع دانسته و آن را بر اساس آنچه گذشته، ممكن و گاه وظيفه و خصوصيت اصلي خود مي­داند. مدل جامعه­ شناسي تاريخي برخلاف ادعاهاي پيشين كه وظيفه نظريه را تنها به تبيين فرومي ­كاهد، تأكيد دارد كه پيش ­بيني و متعاقب آن، مطالعات آينده ­پژوهشي مشروعيت و اهميت ويژه خود را دارد.