بررسي ارتباط دماي سطح آب شمال اقيانوس هند با بارش هاي فصلي ايران

در اين پژوهش رابطۀ دماي شمال اقيانوس هند و بارش 50 ايستگاه سينوپتيك طي دورۀ 2014-1961 مطالعه شد. با استفاده از سري زماني داده‌ها، به‌روش پيرسون ارتباط بارش با نوسان و تغييرات واداشت دمايي بررسي شد. ابتدا داده‌هاي ماهانه دماي شمال اقيانوس هند از مركز هواشناسي جهاني noaa تهيه گرديد. سپس با طبقه‌بندي شاخص nindsst دو بازه 5 ساله مقادير بالا و پايين دما، نقشه‌هاي همديد تراز سطح زمين و 500 هكتوپاسكال ترسيم شد. يافته‌ها نشان داد؛ هرچه دماي شمال اقيانوس هند بالاتر رود، به ترتيب بارش فصل پاييز با همبستگي 0.17 و سطح معني‌داري 0.03 و فصل تابستان با همبستگي 0.12 و سطح معني‌داري 0.05 در بيشتر نقاط كشور افزايش مي‌يابد، اما بارش فصل زمستان و بهار تغيير معناداري نمي‌كنند. سازوكار حاصل از واكاوي همديد نشان‌دهندۀ تقويت بيشتر ناوه مديترانه و كم‌فشار درياي سرخ (در فصل پاييز) هم‌زمان با افزايش دماي شمال اقيانوس هند و افزايش بارش اين سامانه‌ها است، اما در دماهاي پايين، عمدتاً در فصل پاييز شرايط همديد منطقه، وارونه مي‌شود و بارش كاهش مي‌يابد.