نامه هاي امامان شيعه از عصر امام كاظم عليه السلام تا آغاز غيبت كبري

ائمه شيعه به تناسب حال و مقام از راه هاي متعددي چون خطبه خواني، حلقه هاي وعظ و نامه نگاري به انتقال مفاهيم و آموزه هاي اسلامي مي پرداختند. تا عصر امام كاظم امكان ارتباط مستقيم و بي واسطه امامان با شيعيان تا حلي وجود داشته اما با افزايش فشارهاي سياسي دستگاه خلافت بر شيعيان و به سبب پراكندگي پيروان اثمه در مناطق مختلف ارتباط حضوري و گفت وگوي شفاهي شيعيان با امامان جاي خود را به مكاتبات و نامه نگاري داد تقريبا از عصر امام كاظم به بعد نامه نگاري به يكي اصلي ترين شيوه انتقال مفاهيم و آموزه هاي ديني تبديل شد. سؤال اصلي پژوهش اين است كه نامه هاي ائمه خطاب به شيعيان از دوره امام كاظم تا آغاز غيبت كبريه از چه ويژگي هاي محتوايي، ساختاري و ادبي برخوردار بوده است؟ تأمل در اين متون، كه در آستانه عصر غيبت صغري تنها ابزار مكتوب امامان براي حفظ ارتباطشان با شيعيان بوده نشان مي دهد كه آنان از هر حيث جانب احتياط را رعايت مي كردند تا آسيبي به مخاطبان نرسد و از همين رو استفاده از آرايه هايي چون استعاره و كنايه در اين نوشته ها معمول بودهاست. به لحاظ مضمون نيز اين نامه ها حاوي اموزمهاي اصيل اسلامي، خاصه مفاهيمي چون امامت عامه و امامان، غيبت امام احكام شرعي و نكوهش غاليان بوده است.