مباني روش‌شناختي نظريه‌سازي در جامعه‌شناسي اسلامي با تطبيق بر جامعه‌شناسي خانواده

اين مقاله با هدف زمينه‌سازي براي توسعة علوم اجتماعي اسلامي به طور عام و تأسيس الگويي براي جامعه‌شناسي اسلامي به طور خاص، به بررسي مهم‌ترين مباني روش‌شناختي نظريه‌سازي در جامعه‌شناسي اسلامي با تطبيق بر حوزة جامعه‌شناسي خانواده مي‌پردازد. محورهاي مورد تاكيد مقاله عبارتند از: بهره‌گيري نظريۀ اسلامي در الگوي مورد نظر از روش‌هاي اجتهادي، عقلي و تجربي به گونه‌اي هماهنگ، پيروي اين نظريه از هر دو نوع صورت‌بندي متداول در نظريه‌هاي جامعه‌شناختي، يعني مجموعه قوانين و فرايندهاي علّي، قرار داشتن اين نظريه در زمرة نظريه‌هاي برد متوسط، تلفيق فردگرايي و كل‌گرايي روش‌شناختي، به‌كارگيري استراتژي قياسي در ضمن يك الگوي ويژۀ متن- محور، اولويت داشتن ساخت مدل نظري و مدل هنجاري از ميان انواع مدل‌ها، ترجيح رويكرد عملياتي‌سازي مفاهيم، استخراج فرضيه‌هاي مورد نياز از گزاره‌هاي متون ديني به دو شيوه مستقيم و غير مستقيم و در نهايت، رعايت معيارهاي روش‌شناسي اجتهادي از يك سو و معيارهاي تأييد يا ابطال تجربي فرضيه‌ها از سوي ديگر.