تبيين يك چهارچوب مفهومي براي «شهر اسلامي»

«شهر اسلامي» انگاره اي است كه سوالات بسياري در باب چيستي، ماهيت و ويژگي هاي آن مطرح بوده است و نظام هاي علمي گوناگون، از زواياي مختلف بدان پرداخته و تلاش در تبيين و تشريح آن داشته اند. با اين حال، مروري انتقادي بر ادبيات مربوطه، نشانگر حجم بالايي از سوءتعبيرها و آشفتگي ها درباره اين انگاره و مفاهيم، موضوعات و اهداف مرتبط با آن است. بر اين اساس، شهر اسلامي انگاره اي است مبهم، فاقد تعريفي كاربردي و غيرشفاف كه توصيفي فراگير از ابعاد آن وجود ندارد. به طور كلي چهار چوب نظري جامعي كه ماهيت و پيچيدگي شهر اسلامي را به طور جامع نشان دهد، ارائه نشده است. مقاله حاضر در پي آن است تا با تركيب نظري ادبيات مربوطه، چهار چوبي مفهومي براي انگاره «شهر اسلامي» تبيين كند. در اين راه از تكنيك تحليل چهار چوب مفهومي استفاده شده است كه ادبيات ميان رشته اي در خصوص شهر اسلامي را مرور كرده، الگوها و مشابهت هاي موجود آنها را شناسايي نموده و آنها را ذيل مفاهيم و دسته هاي متمايز اما به هم پيوسته تركيب مي نمايد. مقاله نه دسته شامل هجده مفهوم را شناسايي كرده است كه همراه با يكديگر، جهان نظري شهر اسلامي را تشكيل مي دهند كه هر يك از مفاهيم بيان كننده معنايي مستقل از چهار چوب مفهومي هستند.