درآمدي بر الگوي اسلامي توﺳﻌﮥ اقتصادي

An Introduction to the Islamic Paradigm of Economic Development

الگوي توسعه در هر كشوري متأثر از پيش‌فرض‌هاي متافيزيك و هم‌چنين ويژگي‌هاي زماني و مكاني است؛‌ و الگوي اسلامي توسعة اقتصادي از اين امر مستثني نيست. اين مقاله درصدد است چيستي اهداف و مباني اين الگو را تبيين كند. مسئلة اصلي اين مقاله استنتاج پيش‌فرض‌هاي الگوي اسلامي توسعة اقتصادي از مباني جهان‌بيني اسلامي، به روش «اصل موضوعه» است. از اين ‌رو، ابتدا بر اساس اصل توحيد، لوازم مادي تحقق اين هدف غاييِ جامعة بشري، يعني «حق معاش» انسان، تعريف مي‌شود؛ سپس به مفهوم عدالت اجتماعي، به ‌عنوان والاترين هدف الگوي پيشرفت، بر ‌اساس حق معاش انسان‌ها پرداخته و چگونگي برقراري توازن اجتماعي ترسيم مي‌شود. به ‌منظور بررسي مباني الگوي توسعه و با توجه به نقش تعيين‌كنندة مبحث فرد و جامعه نخست در پرتو اصل توحيد و مفهوم عدالت اجتماعي و به‌ كمك نظرية سيستم‌ها، جايگاه فرد و جامعه نسبت‌ به يك‌ديگر تحليل و سپس، بر اساس آن، حدود آزادي فردي، مسئوليت جامعه، حقوقي بازار، و قلمرو مداخلة دولت تعريف مي‌شود.

The present study explains the quiddity of the goals and basics of Islamic paradigm of economic development based on the fact that the paradigm of development, in any country, is affected by metaphysical defaults and features of time and place. Therefore the main purpose of this study is to induce the presuppositions of Islamic paradigm of economic development from Islamic worldview, using axiomatic methodology. First, based on monotheism the materialistic (physical) requirements of realization of this ultimate goal, i.e. the right of subsistence is defined. Then the concept of social justice, as the highest goal for the paradigm of development is addressed based on the right of subsistence of human beings and social balance. In order to study the basics of Islamic paradigm of development, the relation of individual and society is analyzed using systems theory. Accordingly, then, the limits of individual freedom, society’s responsibility, legal framework of market and the jurisdiction of government’s interference are defined